Wskaźniki obrotowości

5/5 - (1 vote)

Kolejnym rodzajem wskaźników stosowanych w analizie finansowej są wskaźniki obrotowości. Są one również nazywane wskaźnikami sprawności działania, umożliwiają bowiem ocenę efektywności wykorzystania zasobów majątkowych przedsiębiorstwa. Ich istotą jest rozpatrywanie relacji między odpowiednim wskaźnikiem dynamicznym, wyrażającym przychód ze sprzedaży w cenach brutto, netto lub kosztach własnych, a wskaźnikiem statycznym, wyrażającym przeciętny stan zaangażowanych w działalności składników majątkowych. Taka relacja w warunkach działalności produkcyjnej jest określana także jako wskaźnik produktywności majątku. Określa to poniższy wzór:

przychód ze sprzedaży

Wskaźnik obrotowości = —————————————

 (produktywności) majątku przeciętny stan majątku

Odwrotna relacja natomiast jest wskaźnikiem zaangażowania majątku. Liczy się go następująco:

przeciętny stan majątku

Wskaźnik zaangażowania = —————————————

majątku przychód ze sprzedaży

Na ocenę pozytywną zasługuje wyższy poziom lub tendencja rosnąca wskaźnika obrotowości majątku, ewentualnie niższy poziom lub tendencja malejąca wskaźnika zaangażowania majątku. Świadczy to o wyższej efektywności wykorzystania zasobów majątkowych. Efektywność ta zależy w szczególności od szybkości obrotu zasobów majątkowych oraz ich struktury wewnętrznej. Im wyższy jest w strukturze majątku udział składników majątku trwałego, tym wolniejszy będzie obrót ich całości, wyższy zaś udział majątku obrotowego wpływa obiektywnie na wyższy stopień efektywności wykorzystania zasobów.

Wśród wskaźników obrotowości na uwagę zasługuje przede wszystkim:

  • wskaźnik obrotowości majątku,
  • wskaźnik zaangażowania majątku,
  • wskaźnik obrotowości majątku trwałego wraz z pochodnym wskaźnikiem zaangażowania tego majątku,
  • wskaźnik obrotowości majątku obrotowego,
  • wskaźnik obrotowości kapitału pracującego,
  • wskaźnik obrotowości zapasów,
  • wskaźnik obrotowości należności,
  • wskaźnik czasu rozliczenia należności w dniach.1

Kolejną grupę wskaźników oceny sytuacji finansowej firmy stanowią wskaźniki rentowności. Są one uważane za najbardziej syntetyczne mierniki oceny działalności gospodarczej firmy. Na ich poziom wpływa całokształt zjawisk i procesów gospodarczych zachodzących w firmie. Jednak odzwierciedlając skumulowany wpływ różnych zjawisk i procesów, wskaźniki te nie informują o konkretnych przyczynach oraz przejawach nieprawidłowości występujących w przedsiębiorstwie. Kompleksowa analiza ocena działalności firmy wymaga zatem stosowania różnych wskaźników.

Do mierników rentowności należą:

  • wskaźniki rentowności brutto sprzedaży,
  • wskaźniki rentowności netto sprzedaży,
  • wskaźniki siły zarobkowej aktywów,
  • wskaźniki zyskowności aktywów,
  • wskaźniki zyskowności kapitałów własnych.2

Ostatnią grupę wskaźników finansowej oceny firmy stanowią wskaźniki wartości rynkowej firmy. Wśród nich należy wymienić: wskaźnik cena\zysk, wskaźnik cena\wartość księgowa, wskaźnik stopy dywidendy.

Wskaźnik cena\zysk jest ilorazem rynkowej ceny akcji oraz zysku spółki przypadającego na jedną akcję zwykłą. Liczy się go według wzoru:

rynkowa cena akcji

 Wskaźnik cena\zysk = —————————————

 zysk przypadają na 1 zwykłą akcję

Wskaźnik ten jest uważany za wyraz stosunku inwestorów do spółki i jej możliwości ekonomicznych. Jeżeli wykazuje on tendencję wzrostową, to oznacza to, że rośnie zaufanie inwestorów do spółki i jej przyszłych możliwości ekonomicznych. Natomiast wskaźnik cena\wartość księgowa akcji wyraża relację między wartością rynkową akcji a wartością księgową akcji. Obrazuje to poniższy wzór:

cena rynkowa akcji Wskaźnik cena\zysk wartość = —————————————

księgowa wartość księgowa akcji

 Wskaźnik ten określa, ile razy cena rynkowa jednej akcji jest wyższa od jej wartości księgowej. Ponieważ cena rynkowa akcji jest ceną aktualną, a wartość księgowa oparta jest na danych historycznych, to jeśli spółka dobrze funkcjonuje i przynosi zysk, to wskaźnik ten powinien wyrażać wyższą wartość rynkową niż księgową akcji. Im zatem wyższy ten wskaźnik, tym wycena firmy przez rynek i inwestorów jest wyższa. Poziom tego wskaźnika może być podstawą decyzji inwestorów o momencie sprzedaży lub nabycia akcji.

Kolejnym wskaźnikiem jest wskaźnik stopy dywidendy, który stanowi relację wypłaconej dywidendy do wartości rynkowej akcji. Oblicza się go więc następująco:

 dywidenda na jedną akcję zwykłą Wskaźnik stopy dywidendy = ————————————— X 100

 rynkowa cena akcji zwykłej

 Wskaźnik ten jest ważny dla inwestorów, ponieważ wielkość wypłaconej dywidendy jest często głównym motywem, który kieruje się przy nabywaniu akcji.3

Obliczenie wyżej wymienionych wskaźników analizy nie stwarza jeszcze wystarczających podstaw do dokonania oceny sytuacji finansowej firmy. Do dokonania takiej oceny niezbędne jest znalezienie punktu odniesienia. Takimi punktami odniesienia są z reguły wyniki uzyskane we wcześniejszych okresach lub też wyniki uzyskane przez inne firmy o zbliżonym profilu działalności, a także pewne normy, które się w tym zakresie stosuje. W związku z tym dokonując oceny działalności firmy za pomocą omawianych narzędzi należy mieć na uwadze konieczność prowadzenia analiz porównawczych.

1 W. Bień, op. cit., s. 106-110.

2 J. Czekaj, Z. Dresler, op. cit., s. 220.

3 Tamże, s. 222-223.

Wskaźniki płynności finansowej

5/5 - (1 vote)

Najczęściej stosowany jest jednak układ pięciu grup wskaźników:

  • wskaźników płynności finansowej,
  • wskaźników wspomagania finansowego,
  • wskaźników obrotowości,
  • wskaźników rentowności,
  • wskaźników wartości rynkowej firmy.3

Wskaźniki płynności finansowej charakteryzują zasoby majątku obrotowego (kapitału pracującego), stanowiącego podstawę bieżącej działalności przedsiębiorstwa oraz stopień jego wypłacalności. Formułuje się to na podstawie kształtowania się następujących wskaźników: pokrycia bieżących zobowiązań (bieżącej płynności), szybkości spłaty bieżących zobowiązań, obrotu należnościami oraz inkasa należności w dniach, obrotu zapasami oraz stanu zapasów w dniach.

Ogólny podgląd na płynność finansową przedsiębiorstwa umożliwia wskaźnik pokrycia bieżących zobowiązań środkami obrotowymi, określonymi według wzoru:

środki obrotowe ogółem

Wskaźnik bieżącej płynności = —————————————

          łączne zobowiązania bieżące

Wskaźnik ten umożliwia ocenę, czy następujące w firmie zobowiązania mogłyby być spłacone dzięki upłynnieniu środków obrotowych. Obrazuje także skalę ryzyka finansowego, które nastąpiłoby w razie trudności refinansowania zobowiązań w dotychczasowej skali. Konstrukcja tego wskaźnika oparta jest na założeniu, że zdolność płatnicza firmy zależy od rozmiarów posiadanego przez firmę płynnego majątku, a więc środków pieniężnych oraz innych składników majątku obrotowego, które łatwo przekształcić w środki pieniężne. O dobrej płynności firmy świadczy taki stan, gdy wartość majątku obrotowego jest wyższa od wielkości zobowiązań bieżących, a więc gdy wysokość tego wskaźnika jest większa od 1. Wzrost wskaźnika oznacza poprawę płynności finansowej firmy.4

Optymalny poziom wskaźnika zależy od specyficznych warunków działania firmy, między innymi od cyklu inkasa należności i regulowania zobowiązań, w szczególności od udzielania kredytu odbiorcom oraz dysponowania kredytami bankowymi i handlowymi. W praktyce przyjmuje się, że o dobrej płynności finansowej firmy świadczy wskaźnik oscylujący wokół wielkości 2. Jeżeli obniży się on poniżej 1,5 to ocenia się, że zwiększa się ryzyko utraty przez przedsiębiorstwo zdolności do terminowego regulowania zobowiązań. Może to powodować powściągliwość kredytodawców do udzielania dalszych kredytów, a także ograniczanie przez nich lub odmowę refinansowania dotychczasowych kredytów oraz podwyższenie odsetek ze względu na zwiększone ryzyko.

Przedstawiony wskaźnik, powszechnie stosowany przy ocenie płynności finansowej przedsiębiorstw, nie uwzględnia różnej skali szybkości zmiany na gotówkę poszczególnych składników środków obrotowych. Prawie niezwłocznie na spłatę zobowiązań bieżących można przeznaczyć środki pieniężne znajdujące się w kasach i na rachunku bieżącym w banku. Pewien czas trzeba oczekiwać na inkaso należności od odbiorców, ale również daty płatności zobowiązań nie są z reguły natychmiastowe. Znacznie dłużej trwa natomiast przekształcenie w gotówkę zapasów materiałów, wyrobów, towarów, co musi być poprzedzone procesami wytwórczymi, obrotu i sprzedaży. Tymczasem większość zobowiązań bieżących przedsiębiorstwa powinna być spłacona z reguły w ciągu dwóch do trzech miesięcy. W związku z tym w celu uzyskania pełniejszego podglądu na płynność finansową firmy wykorzystuje się dodatkowo wskaźnik szybkości spłaty zobowiązań. Jest on obliczany według wzoru:

płynne środki obrotowe

Wskaźnik szybkości spłaty = —————————————

zobowiązań         zobowiązania bieżące

Do płynnych środków obrotowych zalicza się należności, środki pieniężne oraz krótkoterminowe papiery wartościowe. Przyjmuje się, że im wyższe wskaźniki pokrycia zobowiązań oraz szybkości ich spłaty, tym większą solidnością w zakresie płynności płatniczej charakteryzuje się dana firma. Jednak oznacza to jednocześnie zmniejszenie skali wykorzystywania obcych kapitałów krótkoterminowych dla poprawy zyskowności kapitałów własnych.5

Pogłębieniem oceny bieżących możliwości płatniczych przedsiębiorstwa może być wskaźnik wypłacalności środkami pieniężnymi. Jest on relacją najbardziej płynnych środków obrotowych, czyli środków pieniężnych do zobowiązań bieżących. Wyjaśnia on zatem, jaką kwotę wymagalnych zobowiązań pokryć może przedsiębiorstwo z bezpośrednio dostępnych środków płatniczych. Wskaźnik ten oblicza się według poniższego wzoru:

środki pieniężne

Wskaźnik wypłacalności środkami = —————————————

 pieniężnymi        zobowiązania bieżące

Ocena wypłacalności przedsiębiorstwa może być także oparta na zestawionym bilansie płatniczym. Bilans ten powinien pozwolić na ustalenie, czy i w jakim stopniu firma jest lub będzie zdolna do regulowania swych zobowiązań wymagalnych przy wykorzystaniu posiadanych lub dających się szybko upłynnić środków. Nadwyżka tych środków nad zobowiązaniami świadczy o wypłacalności przedsiębiorstwa. Układ odwrotny natomiast wskazuje na deficyt płatniczy.

3 J. Czekaj, Z. Dresler, op. cit., s. 214.

4 W. Bień, op. cit., s. 104.

5 Tamże, s. 105-106.

Analiza wskaźnikowa

5/5 - (1 vote)

Omówione wyżej sprawozdania finansowe zawierają bogatą treść ekonomiczną, której pełne poznanie i wykorzystanie w procesie zarządzania wymaga różnokierunkowych powiązań i przekształceń danych liczbowych. Prowadzi to do obliczania odpowiednich wskaźników oraz ich oceny porównawczej i ewentualnie dalszej analizy przyczynowej. Całość tych działań nosi nazwę analizy wskaźnikowej, która traktowana jest jako rozwinięcie wstępnej analizy danych bilansu oraz rachunku zysków i strat. W analizie takiej możliwe jest zastosowanie wielu wskaźników o różnej treści ekonomicznej i różnym znaczeniu informacyjni-analitycznym.

Wachlarz wskaźników, które mogą być konstruowane dla oceny efektywności ekonomicznej funkcjonowania firmy na podstawie danych sprawozdań finansowych, jest dość szeroki. Przy ich pomocy można charakteryzować różne aspekty działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. W praktyce występuje najczęściej zestaw kilkunastu standardowych wskaźników, jakimi posłują się najczęściej zarówno firmy jak i ich partnerzy.1

Istnieje wiele podziałów wskaźników. Wyróżnia się między innymi wskaźniki w siedmiu zespołach, czyli:

  • wskaźniki zwrotności zainwestowanego kapitału,
  • wskaźniki obrotowości kapitału,
  • wskaźniki wspomagania finansowego,
  • wskaźniki płynności krótkoterminowej,
  • wskaźniki sytuacji pieniężnej,
  • wskaźniki rotacji majątku obrotowego,
  • wskaźniki realizacji należności.

Istnieje również podział na wskaźniki bieżącej pozycji finansowej, pozycji kapitałowej i wskaźniki wyników działalności.2

1 W. Bień, op. cit., s. 97.

2 L. Bednarski, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie… s. 77.

Pozycje w rachunku zysków i strat

5/5 - (3 votes)

Wynik na działalności operacyjnej obejmuje wynik na sprzedaży produktów, czyli przychody za sprzedaży produktów minus koszty wytworzenia sprzedanych produktów, koszty ogólne zarządu i koszty sprzedaży. Zaliczymy tu również przychody ze sprzedaży skorygowane o wartość sprzedanych towarów i materiałów według cen nabycia i koszty handlowe. Do wyniku operacyjnego należy też wynik na pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych pomniejszonych o pozostałe koszty operacyjne.

Przychody ze sprzedaży w rachunku zysków i strat podaje się w faktycznie uzyskanych cenach z uwzględnieniem upustów i bonifikat. Według ustawy o rachunkowości do przychodów operacyjnych zalicza się przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów (do końca 1994 roku przychody ze sprzedaży materiałów były traktowane jako tzw. pozostałe przychody zewnętrzne). Do pozostałych przychodów operacyjnych, które nie są bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa, zalicza się natomiast: przychody ze sprzedaży lub likwidacji środków trwałych i inwestycji rozpoczętych, odpisanie przedawnionych zobowiązań, otrzymane odszkodowania, kary, grzywny, otrzymane nieodpłatnie składniki majątku, dotacje, subwencje i dopłaty na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych albo wykonanie prac rozwojowych, a także nie wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem rezerwy ustalone poprzednio w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.1

Każdemu przychodowi towarzyszy koszt jego uzyskania. W związku z tym do kosztów działalności operacyjnej należą koszty operacyjne związane z prowadzeniem działalności produkcyjnej, usługowej i handlowej oraz pozostałe koszty operacyjne. Do pierwszej grupy zaliczamy wartość sprzedanych towarów i materiałów, koszty wytworzenia produktów, które mogą być ujęte w układzie kalkulacyjnym lub rodzajowym. Układ kalkulacyjny obejmuje koszty wytworzenia produktów, koszty zarządu i koszty sprzedaży. Natomiast w układzie rodzajowym bierze się pod uwagę rodzaj zużytych czynników i siły roboczej, czyli koszty amortyzacji, zużycia materiałów i energii, usługi obce, wynagrodzenia, świadczenia na rzecz pracowników, podatki, opłaty, czynsze i dzierżawy, a także pozostałe koszty materialne i niematerialne.

Nie związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa są pozostałe koszty operacyjne. Należą do nich koszty związane ze sprzedażą, likwidacją lub nieplanowanymi odpisami amortyzacyjnymi środków trwałych, zwłaszcza ich wartości w części dotychczas nie umorzonej, odpisanie kosztów inwestycji rozpoczętych, które nie dały zamierzonego efektu gospodarczego, skutki likwidacji wartości niematerialnych i prawnych, odpisanie należności przedstawionych, umorzonych, nieściągalnych oraz utworzenie rezerw, skutki aktualizacji wartości zasobów rzeczowych składników majątku obrotowego, zapłacone odszkodowania, kary i grzywny oraz darowizny na rzecz osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych.2

Drugą część wyniku finansowego stanowi wynik na operacjach finansowych. Jest to różnica między należnymi przychodami z operacji finansowych a kosztami tych operacji. Do przychodów finansowych zalicza się:

  • dywidendy z tytułu udziału w innych jednostkach,
  • kwoty należne i wpływy ze sprzedaży papierów wartościowych, w tym z zakupu obligacji przez emitenta,
  • odsetki i prowizje od środków pieniężnych stanowiących lokaty na rachunkach bankowych,
  • odsetki od udzielonych pożyczek i kredytów,
  • dyskonto potrącone przez jednostkę przy zakupie weksli i czeków obcych,
  • dodatnie różnice kursowe ustalone przy spłacie należności i zobowiązań oraz wycenie środków pieniężnych i papierów wartościowych.

Odpowiednio do przychodów występują też koszty finansowe, czyli:

  • odsetki i prowizje od zaciągniętych kredytów i pożyczek,
  • dyskonto potrącone przez nabywcę przy sprzedaży dla niego weksli i czeków,
  • straty na sprzedaży papierów wartościowych,
  • odpisy aktualizujące wartość finansowego majątku trwałego oraz krótkoterminowych papierów wartościowych,
  • ujemne różnice kursowe,
  • utworzenie rezerw na pewne lub prawdopodobne straty, jeśli dotyczą operacji finansowych (np. udzielonych gwarancji lub poręczeń).3

Wynik na działalności gospodarczej skorygowany z wynikiem na operacjach nadzwyczajnych stanowi wynik finansowy brutto. Wynik na operacjach nadzwyczajnych tworzą straty i zyski nadzwyczajne, przez które rozumie się skutki finansowe zdarzeń powstających niepowtarzalnie poza zwykłą działalnością jednostki, a w szczególności spowodowane zdarzeniami losowymi, zaniechaniem lub zamieszaniem pewnego rodzaju działalności oraz postępowaniem upadłościowym.

Wynik finansowy netto oblicza się natomiast przez skorygowanie wyniku finansowego brutto o obowiązkowe zmniejszenie zysku lub zwiększenie straty. Chodzi tu głównie o podatek dochodowy oraz inne obciążenia obligacyjne wyniku. Ustalony w ten sposób wynik finansowy pełni w przedsiębiorstwie rolę miernika stopnia realizacji wyznaczonego celu finansowego. Wynik ten określa tempo wzrostu poniesionych w procesie gospodarczym nakładów oraz potencjalne korzyści właścicieli wniesionego do przedsiębiorstwa kapitału. Obliczenie wyniku na poszczególnych poziomach jego tworzenia pozwala identyfikować czynniki, które wpływają na jego wielkość.4

Obowiązujący w Polsce wzór rachunku wyników jest dostosowany do potrzeb sprawozdawczości wszystkich podmiotów gospodarczych. W zależności jednak od formy organizacyjno – prawnej niektóre jego elementy mogą się różnić. W firmach, w których wynikiem finansowym jest strata, w rachunku nie występują elementy podziału wyników. W takim wypadku przedsiębiorstwo musi w sprawozdawczości finansowej wykazać źródła pokrycia strat. Straty mogą występować pod warunkiem, że moją charakter przejściowy, ale w perspektywie dłuższego czasu zyski powinny z nadwyżką rekompensować poniesione straty.

W polskim prawodawstwie dopuszcza się dwa sposoby zestawienia rachunku wyników, różniące się sposobem ujęcia w nim kosztów. Istnieje rachunek zysków i strat porównawczy, który oparty jest na rodzajowym układzie kosztów oraz rachunek wyników kalkulacyjnych, uwzględniający kalkulacyjny układ kosztów. W pierwszym przypadku istnieje możliwość nie sporządzania kalkulacji. Dla ustalenia wyniku na sprzedaży produktów skorygowane o zmianę stanu produktów pomniejsza się o koszty działalności operacyjnej, obejmujące koszty w układzie rodzajowym. Koszty według rodzajów obejmują między innymi: amortyzację majątku trwałego, zużycie materiałów i energii, usługi obce, wynagrodzenia, narzuty na wynagrodzenie i inne. W przypadku kalkulacyjnego układu kosztów przychody ze sprzedaży pomniejszone są o wartość sprzedanych towarów i materiałów, koszt wytworzenia sprzedanych produktów, koszty ogólne zarządu oraz koszty sprzedaży. Przy tym rozwiązaniu należy prowadzić odpowiednio rozbudowaną ewidencję kosztów i sporządzić kalkulację kosztów.5

Trzecią częścią sprawozdania finansowego stanowi informacja dodatkowa. Jest ona uzupełnieniem bilansu oraz rachunku wyników. Informacja ta zawiera dane i wyjaśniania nieodzowne do przedstawienia realnego obrazu sytuacji majątkowej, finansowej i dochodowej firmy. Informacje dodatkowe powinna posiadać objaśnienie stosowanych metod wyceny i sporządzania sprawozdania finansowego oraz przedstawienia przyczyn ich zmian w stosunku do roku poprzedniego. Musi też zawierać uzupełniające dane o aktywach i pasywach bilansu, np. wartość gruntów użytkowanych wieczyście, wartość środków trwałych użytkowanych na podstawie umowy najmu lub dzierżawy, strukturze kapitału podstawowego, podział zobowiązań na krótkoterminowe i długoterminowe, wykaz czynnych i biernych rozliczeń między okresowych itp. Powinny się w tej części sprawozdania znaleźć dane o elementach rachunku wyników, czyli o kosztach zużycia materiałów, energii, usług obcych, amortyzacji, wynagrodzeń oraz podstawowe informacje dotyczące pracowników i organów przedsiębiorstwa.6

1 M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 63.

2 M. Sierpińska, D. Wędzki, op. cit., s. 29-30.

3 M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 66-67.

4 Sierpińska, D. Wędzki, op. cit., s. 31.

5 T. Waśniewski, W. Skoczylas, op. cit., s. 21-22.

6 L. Bednarski, T. Waśniewski, Analiza finansowa w zarządzaniu przedsiębiorstwem, Warszawa 1996, s. 241.

Rachunek zysków i strat

5/5 - (1 vote)

Rachunek zysków i strat jest, obok bilansu i danych uzupełniających, częścią sprawozdania finansowego sporządzanego na dzień bilansowy. Rachunek ten przedstawia dokonania przedsiębiorstwa za dany okres, informuje o stopniu realizacji podstawowego celu działalności firmy, czyli o wysokości wyników finansowych w tym okresie. Jest on sporządzany we wszystkich przedsiębiorstwach bez względu na formę organizacyjno-prawną.

Informacje zawarte w rachunku zysków i strat mają szczególne znaczenie dla zestawienia i analizy źródeł zysków i strat, szczegółowej oceny przepływów środków pieniężnych, ustalenie rzeczywistej pozycji dochodowej przedsiębiorstwa, prognozowania wyniku finansowego, a zwłaszcza wnioskowania o przyszłej pozycji dochodowej oraz lepszego poznania zagrożeń.

Rachunek zysków i strat może być sporządzany w formie dwustronnej tabeli. Po prawej stronie tabeli wykazuje się sumy poszczególnych przychodów: ewentualne zyski nadzwyczajne, a po lewej koszty uzyskania przychodów: ewentualne straty nadzwyczajne. W sytuacji nadwyżki przychodów i zysków nadzwyczajnych nad kosztami ich uzyskania i ewentualnymi stratami nadzwyczajnymi, występuje zysk którego łączna kwota odpowiada jego wysokości zawartej w bilansie. W przypadku odwrotnym występuje strata- w układzie pionowym, w którym pozycje przychodów i kosztów zapisane są jedne pod drugimi, a różnica między tymi wielkościami stanowi wynik finansowy na poszczególnych poziomach działalności przedsiębiorstwa. Wynik finansowy jest syntetyczną miarą efektów finansowych osiągniętych przez firmę w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Powstaje on na kilku poziomach, co prezentuje poniższa tabela.

Tabela. Rachunek zysków i strat.

KOSZTY I STRATY

PRZYCHODY I ZYSKI

A. Koszty działalności operacyjnej.

1. Wartość sprzedanych towarów i materiałów.

2. Koszty wytworzenia sprzedanych produktów.

3. Koszty sprzedaży.

 

4. Koszty ogólne zarządu

 

 

B. Zysk ze sprzedaży.

 

C. Pozostałe koszty operacyjne.

 

1.   Wartość sprzedanych składników majątku   trwałego.

2. Pozostałe koszty operacyjne.

 

D. Zysk na działalności operacyjne.

E. Koszty finansowe.

1. Odpisy aktualizujące wartość   finansowego majątku trwałego i krótkoterminowych papierów wartościowych.

2. Odsetki do zapłacenia.

F. Zysk netto na działalności   gospodarczej.

G. Straty nadzwyczajne.

H. Zysk brutto.

I. Obowiązkowe obciążenia wyniku   finansowego.

1. Podatek dochodowy od osób prawnych lub   osób fizycznych.

2. Pozostałe obowiązkowe obciążenia.

J. Zysk netto.

 A.Przychody ze sprzedaży. 

1. Przychody ze sprzedaży produktów.

 2. Przychody ze sprzedaży   towarów i materiałów.

 

 

 

 

 

B. Strata ze sprzedaży.

 

C. Pozostałe przychody operacyjne.

 

1. Przychody ze sprzedaży składników majątku trwałego.

2. Dotacje.

3. Pozostałe przychody operacyjne.

D. Strata na działalności operacyjne.

 

E. Przychody finansowe.

1. Dywidendy z tytułu udziałów.

 

 

 

2. Odsetki uzyskane.

F. Strata brutto na działalności   gospodarczej.

G. Zyski nadzwyczajne.

H. Strata brutto.

 

 

 

 

 

 

J. Strata netto.

Źródło: M. Sierpińska, D. Wędzki, Zarządzanie płynnością finansową w przedsiębiorstwie, Warszawa 1998, s. 27.

 

Jak wynika z powyższej tabeli rachunek zysków i strat pozwala na ustalenie wyniku finansowego na trzech poziomach:

– operacyjnym, który pozwala ustalić wynik operacyjny,

– finansowym, na którym ustala się wynik na działalności przedsiębiorstwa,

– nadzwyczajnym, który koryguje wynik na działalności gospodarczej o zdarzenie nadzwyczajne w celu uzyskania wyniku finansowego brutto.1

1 M. Sierpińska, D. Wędzki, Zarządzanie płynnością finansową w przedsiębiorstwie, Warszawa 1998, s. 26.