Pojęcie i istota inwestycji, klasyfikacje inwestycji

3/5 - (2 votes)

Termin inwestycja może mieć więcej niż jedno znaczenie. W ekonomii odnosi się do zakupu fizycznego aktywu, na przykład nabycia przez przedsiębiorstwo fabryki, wyposażenia lub zapasów, lub zakupu domu przez indywidualnego nabywcę. Dla specjalisty słowo to oznacza zakup akcji lub obligacji (lub może nawet domu), ale prawdopodobnie nie określa zakupu fabryki, wyposażenia lub zapasów.

W obu przypadkach kupujący (nabywca indywidualny lub przedsiębiorstwo) chce posiadać rentowne aktywa. Różnica w definicji tkwi w globalnej zmianie w aktywach będących źródłem dochodu wynikającego z dokonania inwestycji. Kiedy firma inwestuje w fabrykę lub wyposażenie, wzrasta jej kapitał produkcyjny netto. Ten wzrost na ogół nie występuje, gdy nabywcy indywidualni kupują akcje i obligacje. Zamiast tego, każdej inwestycji, dokonanej przez kupującego odpowiada „deinwestycja” po stronie sprzedającego. Kupujący i sprzedający prowadzą handel aktywami: sprzedający zamienia papiery wartościowe na gotówkę, a kupujący na akcje i obligacje. Rynek, na którym odbywają się transakcje, nazywa się rynkiem wtórnym. Inwestycja w sensie ekonomicznym ma miejsce jedynie wtedy, gdy papiery wartościowe są emitowane i sprzedawane na rynku pierwotnym. Wtedy i tylko wtedy firma otrzymuje pieniądze, których następnie może użyć do zakupu fabryki, wyposażenia lub zapasów.

Zazwyczaj termin „inwestycja” używa się w znaczeniu specjalistycznym. Zakupy aktywów w celu gromadzenia wartości, są nazywane inwestycją, nawet jeśli w ogólnej sumie aktywów następuje jedynie przeniesienie własności ze sprzedającego na kupującego. Zakupy akcji, obligacji, spekulacyjnych opcji, kontraktów towarowych, a nawet antyków, znaczków lub nieruchomości są uważane za inwestycje, jeśli tylko zamiarem indywidualnego nabywcy jest gromadzenie wartości, są one dla niego inwestycjami [7, s.6].

Podstawowym warunkiem zapewnienia pozycji oraz ekspansji rynkowej firmy jest nie tylko sprawność bieżącego zarządzania, lecz również podejmowanie optymalnych decyzji dotyczących rozwoju i źródeł jego finansowania. Od trafności tych decyzji zależy bowiem perspektywiczna konkurencyjność przedsiębiorstwa, jego udział w rynku i możliwość generowania zysków.

Rozwój firmy dokonuje się zasadniczo poprzez realizację określonych przedsięwzięć inwestycyjnych (rozwojowych). Inwestowanie jest procesem długotrwałym. Wymaga ono zgromadzenia kapitału niezbędnego do sfinansowania początkowych nakładów, które przyniosą efekt zawsze z pewnym opóźnieniem.

Przedsięwzięcia rozwojowe mogą dotyczyć zarówno zmian wielkości produkcji, jej jakości i struktury asortymentowej, obniżki kosztów, zmiany źródeł zaopatrzenia i kierunków zbytu, jak też powiązań z innymi firmami, a także wspólnych inwestycji, lokowania nadwyżek kapitału poza firmą macierzystą czy też innych form działania.

W literaturze przedmiotu spotyka się szereg kryteriów klasyfikacji przedsięwzięć inwestycyjnych. W celu zilustrowania problemu zaprezentuję jedną z nich. Pozwala ona wyróżnić [4, s.11-13]:

1)  inwestycje odtworzeniowe – polegające na zastępowaniu zużytych lub przestarzałych urządzeń nowymi; są to inwestycje stosunkowo najmniej ryzykowne, których celem jest przede wszystkim zapobieżenie wzrostowi kosztów związanych z procesem starzenia się majątku,

2)  inwestycje modernizacyjne – nastawione głównie na zmniejszenie kosztów wytwarzania wyrobów i przeprowadzane zazwyczaj łącznie z inwestycjami odtworzeniowymi,

3) inwestycje innowacyjne – służące modyfikacji wytwarzanych dotychczas wyrobów,

4) inwestycje rozwojowe – obejmujące dwa rodzaje przedsięwzięć:

a) mające na celu zwiększenie szeroko rozumianego potencjału produkcyjnego w znaczeniu wydajności parku maszynowego, rozwoju sieci handlowej, zróżnicowania kanałów dystrybucji,

b)  służące wdrażaniu do produkcji nowych wyrobów, lepiej zaspakajających istniejące potrzeby potencjalnych nabywców lub powodujących powstawanie nowych, dotychczas nie znanych potrzeb,

5)  inwestycje strategiczne – o charakterze:

a)  defensywnym – zmierzające do ochrony przedsiębiorstwa przed działaniem konkurencji lub przed niekorzystnymi warunkami narzucanymi przez dostawców,

b) ofensywnym – służące umocnieniu pozycji firmy na rynku poprzez np. tworzenie filii, wchodzenie w związki kooperacyjne, przejmowanie konkurentów na drodze fuzji,

c) defensywno – ofensywnym; przykładem takich działań mogą być prace badawcze, poszukiwania geologiczne itp.

6) inwestycje dotyczące ustroju społecznego – służące zapewnianiu możliwie najlepszych warunków personelowi firmy, zarówno w czasie pracy, jak i poza nią,

7) inwestycje dotyczące interesu publicznego – obejmujące m.in. wydatki związane z ochroną środowiska naturalnego, tworzeniu funduszy służących finansowaniu badań naukowych, szeroko rozumianym mecenatem przedsiębiorstw w dziedzinie kultury, edukacji itp.

Nie wszystkie z wymienionych rodzajów przedsięwzięć inwestycyjnych przynoszą firmie bezpośrednie korzyści. Niektóre z nich są związane z określonymi przepisami prawnymi (np. wydatki na ochronę środowiska), inne służą tworzeniu pozytywnego image firmy. Najważniejsze jednak z punktu widzenia zagwarantowania rozwoju przedsiębiorstwa, są decyzje inwestycyjne kształtujące jego możliwości produkcyjne oraz determinujące przyszłą pozycję na rynku. Rezultatem tych decyzji jest opracowanie planu inwestycyjnego firmy.

Analiza papierów wartościowych

5/5 - (1 vote)

W analizie papierów wartościowych wyróżnia się trzy odrębne podejścia, którymi są:

  • analiza fundamentalna; w jej ramach dokonuje się m.in. określenia wartości „wewnętrznej” akcji (lub innego papieru wartościowego);
  • analiza techniczna; jest to analiza – za pomocą wykresów lub prostych wskaźników ilościowych –kursów papierów wartościowych w przeszłości;
  • statystyczna analiza dochodu i ryzyka papierów wartościowych.

Jak sama nazwa wskazuje – analiza fundamentalna opiera się na „fundamentach”, czyli stanie gospodarki i stanie emitenta papierów wartościowych. Uważa się, że im lepsza sytuacja finansowa emitenta, tym wyższa jest wartość jego akcji i tym bardziej jest on atrakcyjny dla inwestorów. Analiza fundamentalna wykorzystuje informacje o gospodarce oraz informacje finansowe o firmach. Analiza nie jest jednak wykorzystywana do oszacowania zwrotu z inwestycji w krótkim okresie. Na dłuższą metę empirycznie ustalono, że istnieje silna korelacja między wzrostem zysku firmy a jej wyceną rynkową. Dlatego analiza fundamentalna jest wykorzystywana do inwestycji o długim horyzoncie czasowym, służy do znajdowania spółek, których akcje osiągną wyższe ceny niż obecnie.

Z kolei analizę techniczną definiujemy jako krótkoterminową analizę rentowności inwestycji giełdowych w oparciu o wykresy cen akcji, wolumenu, wolumenu zamówień i wskaźników technicznych. Analiza techniczna służy do określenia prawdopodobnej zmiany cen akcji w przyszłości na podstawie ich wcześniejszej wyceny, z uwzględnieniem wszystkich czynników, które mają lub mogą wpływać na ich podaż i popyt.

Metody oceny efektywności inwestycji

Głosuj na tę pracę

Powyższe uwarunkowania sprawiają, że maksymalizacja zysku, stanowiąca podstawowe kryterium wyboru dla decyzji krótkookresowych, w przypadku decyzji inwestycyjnych takiego kryterium nie stanowi, a jest jedynie kryterium pomocniczym. Potrzeba uwzględniania w tych decyzjach czynników czasu i ryzyka, skłania do przyjęcia jako kryterium oceny przedsięwzięć inwestycyjnych raczej optymalizacji zysku, która zagwarantuje rozwój firmy w dłuższym horyzoncie czasowym i powiększy jej wartość. Opłacalna będzie więc realizacja tych przedsięwzięć, które podnoszą wartość firmy, a więc zapewniają jej rozwój w przyszłości.

Koniecznym warunkiem właściwego funkcjonowania rachunku ekonomicznego, opartego na kryterium wartości firmy, jest istnienie w gospodarce przejrzystych stosunków własnościowych. Wartość przedsiębiorstwa może bowiem być przedmiotem maksymalizacji tylko wtedy, gdy można w sposób nie budzący wątpliwości zidentyfikować jego właściciela, który jest zainteresowany powiększeniem swojego stanu posiadania i ma możliwość obrony własnych interesów [2, s. 9].

Wyznaczanie odpowiedniego kryterium oceny przedsięwzięć oraz zastosowanie właściwych metod rachunku opłacalności, przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, pozwala wytyczyć prawidłowe kierunki rozwoju firmy, gwarantujące maksymalizację jej wartości. Wykorzystanie tych metod wymaga jednak, w pierwszej kolejności, opracowania prognozy przepływów pieniężnych charakteryzujących badane przedsięwzięcia rozwojowe w poszczególnych latach ich realizacji i funkcjonowania.

Wybór kierunków inwestowania

Głosuj na tę pracę

Ogół decyzji rozwojowych można podzielić na trzy zasadnicze grupy [1, s.106]:

1)    decyzje służące akceptacji lub odrzuceniu konkretnego projektu inwestycyjnego; jest to tzw. bezwzględna ocena opłacalności inwestycji, informująca czy realizacja danego przedsięwzięcia będzie dla firmy opłacalna,

2)    decyzje dotyczące klasyfikacji, stanowiące wyraz tzw. względnej oceny opłacalności; decyzje te podejmuje się wówczas, gdy założony cel można osiągnąć realizując jedno z wielu przedsięwzięć i zachodzi potrzeba wyboru najbardziej opłacalnego wariantu inwestycyjnego,

3)    decyzje odnoszące się do programowania, odzwierciedlające wybór najkorzystniejszego programu rozwoju firmy; program ten tworzy się uwzględniając z jednej strony środki będące w dyspozycji przedsiębiorstwa, z drugiej zaś wszystkie potencjalne kierunki rozwoju i związane z nimi projekty inwestycyjne; decyzje dotyczące „programowania” określają zatem, optymalny z punktu widzenia firmy, zbiór przedsięwzięć rozwojowych przyjętych do realizacji.

Decyzje dotyczące rozwoju firmy, bez względu na ich rodzaj, muszą się opierać na z góry określonych i zobiektyzowanych kryteriach. Głównym narzędziem, stanowiącym podstawę podejmowania tych decyzji, jest rachunek opłacalności przedsięwzięć rozwojowych.

Analiza badań prowadzonych w dziedzinie finansów w krajach rozwiniętych pozwala na wyodrębnienie kilku podstawowych działów, w których analizuje się inwestycje oraz które dotyczą zarządzania finansami. Działami tymi są:

  1. Otoczenie prawne i finansowe.

Dział ten obejmuje po pierwsze, prawne aspekty otoczenia spółki, m.in. system bankowy, system podatkowy, a po drugie, charakterystykę rynków finansowych, m.in. giełd papierów wartościowych i obrotu poza giełdowego, jak również charakterystykę różnych instrumentów finansowych (w tym papierów wartościowych) występujących na tych rynkach.

—————

[1] Colasse Bernard, La rentabilite de lentreprise, Analyse, prevision et controle, Dunod, Paris 1977

Ocena możliwości inwestycyjnych dużego przedsiębiorstwa na przykładzie PKN ORLEN

Głosuj na tę pracę

Problemem poruszonym w mojej pracy jest ocena możliwości inwestycyjnych dużego przedsiębiorstwa, jakim jest Grupa Kapitałowa Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A..

         W rozdziale pierwszym zająłem się teoretycznymi zasadami zarządzania inwestycjami. Znajduje się w nim pojęcie, istota oraz klasyfikacje inwestycji. Wymieniłem tu rodzaje kierunków inwestowania i metody oceny efektywności inwestycji.

W drugim rozdziale przedstawiłem analizę stanu finansowo – gospodarczego PKN ORLEN S.A., oraz jej ogólną charakterystykę. Są tu wyniki działalności z przełomu lat 1997 – 99 opisane na podstawie „Dokumentu Informacyjnego” PKN ORLEN S.A.. Przedstawiłem tu przychody, koszty operacyjne oraz zyski przedsiębiorstwa. Miejsce swoje znalazł tu także opis płynności i zasobów kapitałowych, jak również nakładów inwestycyjnych.

         W rozdziale trzecim przeprowadziłem analizę kondycji finansowej przedsiębiorstwa i ocenę zamierzeń inwestycyjnych. Ocenę możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych oparłem na podstawie analizy wskaźnikowej, tzn. wskaźnika płynności finansowej, zadłużenia i zyskowności. W rozdziale tym można znaleźć także wewnętrzne i zewnętrzne czynniki istotne dla rozwoju Grupy PKN ORLEN S.A.