pracemgr

Elementy kształtujące wielkość zysku

5/5 - (2 votes)

Najprostszym i dosyć często stosowanym sposobem oddziaływania na wzrost sprzedaży jest podwyższenie cen. Jednak działania takie mają szanse powodzenia tylko na krótką metę i to w warunkach, gdy brak jest konkurencji i przy znacznej inflacji. W ustabilizowanej gospodarce nieznaczna podwyżka cen może być reakcją na znacznie wyższą podwyżkę cen wyrobów u konkurencji. Skuteczniejszym działaniem może być natomiast osiągnięcie wzrostu obrotów przez obniżenie cen. Niski zysk jednostkowy może zwiększyć popyt na wyroby lub usługi danej firmy, co ostatecznie zwiększy przychody ze sprzedaży w przedsiębiorstwie. Wpływ ilości, struktury asortymentowej, cen i kosztów jednostkowych na zysk przedsiębiorstwa można ustalić wykorzystując metodę łańcuchowego podstawiania. Na wielkość wyniku finansowego w przedsiębiorstwie wpływ mają: wielkość sprzedaży, struktura asortymentowa sprzedaży, poziom cen zbytu oraz wielkość jednostkowych kosztów własnych.1

W praktyce działalności przedsiębiorstw występuje wiele elementów, które w sposób istotny kształtują wielkość zysku. Największe trudności sprawia wycena zapasów, głównie produkcji nie zakończonej i produktów gotowych, amortyzacje, inflacja i rozliczenia międzyokresowe.

Ceny zakupu, nabycia i koszt wytworzenia zapasów ulegają w ciągu roku nieustannym zmianom, dlatego firmy często mają trudności z wyceną ich zużycia. Należałoby dokładnie przypisywać zużywane bieżąco materiały do określonej dostawy, a sprzedawane wyroby do określonej partii produkcji. Jednak jest to niezwykle pracochłonne, dlatego w praktyce stosuje się uproszczone metody wyceny. Amortyzacje można obliczyć metodą liniową, progresywną i degresywną, według liczby zmian, na których pracuje środek trwały, tempa postępu techniczno-ekonomicznego, stawek wynikających z przepisów podatkowych itp. Mają one istotny wpływ na ostateczną wielkość obliczanego zysku. Podobna zależność ma miejsce przy podejmowanych w Polsce przeszacowaniach majątku trwałego. Jednak przy ograniczonych możliwościach proporcjonalnego przyrostu cen może to spowodować określone obniżenie wielkości zysku z tytułu amortyzacji i dywidendy obliczonej od podwyższonego funduszu założycielskiego.2

Kolejnym elementem wpływającym na zysk jest inflacja, która powoduje, że część wygospodarowanego zysku ma charakter inflacyjny. Próbuje się stworzyć metody pozwalające dostosować wartość danych księgowych do postępującej inflacji. Stosowane dotąd rozwiązania sprowadzają się do wykonywania różnych korekt i przeliczeń poziomu zysku w oderwaniu od rachunkowości i sprawozdawczości. Również rozliczenia międzyokresowe kosztów znacząco wpływają na zniekształcenie wyniku finansowego. Dotyczy to przede wszystkim kosztów rozliczanych w ciągu kilku lat, np. z tytułu prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej czy tworzenia rezerw. Także przy realizacji kontraktów długoterminowych zysk może być rozłożony na cały czas realizacji kontraktu lub wykazywany w momencie jego zakończenia.3

Wyżej wymienione względy powodują, że wielkość zysku przedsiębiorstw ma charakter względny, często określa się go mianem „zysku księgowego”. Jednak nadal pozostaje on rzeczywistym miernikiem celu przedsiębiorstwa oraz kryterium wyboru przy podejmowaniu decyzji. Przy analizie zysku należy brać pod uwagę głównie: ustalenie stopnia dynamiki wyniku finansowego, stworzenie podstaw dla planowania wyniku finansowego i kontrola wykonania planowanej jego wielkości oraz dokładne ustalenie czynników wpływających na wielkość wyniku finansowego oraz wymierne określenie stopnia ich oddziaływania.

Zaprezentowane powyżej czynniki, które kształtują wynik finansowy przedsiębiorstwa, zdeterminowane są wieloma zewnętrznymi i wewnętrznymi warunkami działania firmy. W większości sytuacji gospodarczych przedsiębiorstwo może wpływać na te czynniki dokonując wyboru odpowiednich dróg postępowania. Chodzi tu między innymi o wzrost produkcji, wybór odpowiedniego asortymentu produkcji, obniżkę kosztów itp. Każdy wzrost produkcji jest dla firmy opłacalny, jeżeli może przynieść zysk, a czynnikiem hamującym dalsze powiększenie produkcji będzie zrównanie jednostkowego kosztu własnego z ceną zbytu, będącą wynikiem gry rynkowej. Jednak trzeba pamiętać, że bariery opłacalności produkcji mogą odnosić się do skali produkcji, określonej przez zdolność produkcyjną firmy.

1 M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 157- 158.

2 T. Waśniewski, W. Skoczylas, op. cit., s. 91.

3 Tamże.

Wyniki finansowe

5/5 - (1 vote)

Wyniki finansowe zależą bezpośrednio od zmian wewnętrznych i zewnętrznych warunków funkcjonowania firmy. Duże znaczenie ma tu zmienność żądań rynku, dotycząca ilości i asortymentu wyrobów kierowanych na ten rynek. Wyraża się ona zmianą liczby produktów i klientów zainteresowanych tymi produktami. Nie bez znaczenia jest też wdrażanie innowacji produktowych, które mają na celu uruchomienie produkcji nowych wyrobów zaspokajających różne potrzeby. Wyniki finansowe przedsiębiorstwa zależą również od zmienności dostaw surowców i materiałów, wyrażający się w zmianie ilości, jakości, terminowości i kompletności dostaw oraz dostawach nowych materiałów dotychczas nie wykorzystywanych, a także od zmienności wewnętrznych warunków funkcjonowania firmy pod wpływem innowacji procesowych, których efektem jest obniżka kosztów, polegających na doskonaleniu techniki i technologii wytwarzania oraz procesów zarządzania.1

Zazwyczaj wynikiem finansowym przedsiębiorstwa jest zysk. Uzyskanie maksymalnej kwoty zysku wymaga działań nakierowanych na osiągnięcie najwyższej możliwej sprzedaży albo ukierunkowanych na minimalizację kosztów. Kierunki te w warunkach wolnego rynku są jednakowo ważne, ale wymagają od jednostek gospodarczych dużych umiejętności i znacznego wysiłku.

1 M Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 156

Bilanse i rachunki wyników

5/5 - (1 vote)

Bilanse i rachunki wyników sporządzane zgodnie z urzędowymi wymogami charakteryzują się znaczną szczegółowością, a ich głębsza analiza wymaga już pewnej znajomości zasad rachunkowości. Jednak dla celów analizy możliwe jest opracowanie syntetycznych, skróconych wzorców tych sprawozdań finansowych przez łączenie pokrewnych pod względem treści ekonomicznej pozycji. Można w takim przypadku wykazać łączną wartość rzeczowych składników majątku trwałego bez podziału na nieruchomości, maszyny i urządzenia, środki transportowe, albo połączyć w jedną pozycję wszelkie zapasy materiałów, wyrobów gotowych, półfabrykatów, produkcji niezakończonej oraz towarów. Te skrócone wersje sprawozdań finansowych są przeważnie wystarczające również do oceny efektywności finansowej firmy przez jej udziałowców oraz zewnętrznych kontrahentów.1

Działalność przedsiębiorstwa jest odzwierciedleniem realizowanych cykli: inwestycyjnego, eksploatacyjnego i finansowego. Przedsiębiorstwo nabywa majątek trwały i obrotowy, aby mogło realizować cykl eksploatacyjny. Wytwarzając wyroby i świadcząc usługi, poprzez osiągane wyniki finansowe powiększa swoje zasoby majątkowe. Może też do tych celów wykorzystać środki obce. Realizowane operacje gospodarcze znajdują więc odzwierciedlenie w sprawozdaniach przedsiębiorstwa. W syntetycznej formie są one w sprawozdaniach finansowych.

Jak już wyżej była mowa bilans odzwierciedla majątek przedsiębiorstwa i źródła jego finansowania na dany moment. Zawiera on wielkości zasobowe. Bilans rachunkowy jest podstawą sporządzania bilansu funkcjonalnego, którego celem jest wyjaśnienie stanu ekonomicznej działalności przedsiębiorstwa. Zawarte są w nim źródła pochodzenia kapitałów i zasoby wykorzystania tych kapitałów w danym okresie sprawozdawczym.

W przeciwieństwie do bilansu, w rachunku wyników rejestrowane są wielkości strumieniowe. Przychody ze sprzedaży, koszty uzyskania przychodów, wyniki finansowe ujmowane są w ciągu roku narastająco, tworząc swoistego rodzaju strumień. Przychody ze sprzedaży stanowią sumę zafakturowanej wielkości sprzedaży wyrobów i usług dostarczonych odbiorcom. Podobnie koszty uzyskania przychodów obrazują zużycie czynników produkcji pozyskanych z zewnątrz i siły roboczej, wyrażone wartościowo. W rachunkach wyników zawarte są więc przepływy fizyczne towarów, wyrobów i usług wytworzonych i sprzedanych oraz surowców, materiałów, usług zakupionych na potrzeby eksploatacyjne przedsiębiorstwa.2

Najprościej pojęte przepływy pieniężne stanowią różnicę między rachunkiem zysków i strat a bilansem. Jednak szereg operacji w cyklu inwestycyjnym nie ma odzwierciedlenia w rachunku wyników, lecz powiązana jest z cyklem finansowym. Ponadto niektóre operacje finansowe zamieniające stan zasobów majątkowych i kapitałów nie pociągają za sobą ruchu pieniądza. Toteż realne przepływy finansowe mogą być ustalone tylko na podstawie sprawozdania finansowego uzupełnionego o szereg danych szczegółowych prezentujących operacje na kontach powiązanych z tymi sprawozdaniami.

1 W. Bień, op. cit., s. 90.

2 M. Sierpińska, D. Wędzki, op. cit., s. 32-33.

Bilans przedsiębiorstwa

5/5 - (1 vote)

Przedsiębiorstwo dokonuje bieżąco różnorodnych operacji gospodarczych, które wpływają odpowiednio na wielkości jego majątku, określonego aktywami oraz posiadanych kapitałów własnych i zobowiązań, zwanych pasywami. Operacje te są rejestrowane bieżąco przez księgowość według określonych kryteriów i zasad. Co pewien czas na podstawie tych danych sporządzane są w przedsiębiorstwie sprawozdania finansowe ilustrujące jego aktualną sytuację majątkową i finansową.

Jednym z tych sprawozdań jest bilans. Jest to dokument zawierający zestawienie na określony dzień w ujęciu wartościowym stanu majątku firmy oraz źródeł jego finansowania. Jest on najczęściej sporządzany na koniec roku, chociaż w niektórych przypadkach może być sporządzony na inny dzień. Dzieje się tak w przypadku likwidacji, łączenia czy przekształcenia formy własności firmy.1

Bilans informuje o wielkościach zasobów, jakimi dysponuje firma oraz o źródłach ich finansowania. Dokument ten jest sporządzony przeważnie w formie dwustronnej tabeli (patrz rys.1.). Na lewej stronie wykazywane są, z podziałem na podstawowe pozycje rodzajowe, stanowiące własność przedsiębiorstwa aktywa, tj. składniki majątkowe, a na prawej pasywa, czyli źródła finansowania majątku, na które składają się kapitały własne i zobowiązania.2

1 J. Czekaj, Z. Dresler, op. cit., s. 210.

2 W. Bień, op. cit., s. 86.

Źródła informacji do oceny finansowej

5/5 - (2 votes)

Analiza finansowa ma duże znaczenie w zarządzaniu firmą. Jej zadaniem jest przygotowanie i przetworzenie informacji o działalności, wynikach i sytuacji ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstwa, które stanowią podstawę podejmowania decyzji gospodarczych. Analiza taka umożliwia poznanie i ocenę zjawisk gospodarczych, opracowanie sposobów usprawniania działalności firmy. Zarządzanie firmą w każdej sytuacji może być więc ułatwione przez funkcjonowanie systemu informacyjnego, a szczególnie przez dopływ do kierownictwa analiz ekonomiczno-finansowych. Bez nich bowiem nie można podejmować decyzji dotyczących celów przedsiębiorstwa, sterować nimi, dostosować się do zmieniających warunków zewnętrznych i wewnętrznych. Od dokładności i kompletności takich analiz zależy jakość i celowość podejmowanych decyzji. W związku z tym o wynikach analizy finansowej decydują zebrane materiały źródłowe, które służą do badania zjawisk gospodarczych. Są to materiały wewnętrzne, zawierające dane o przedsiębiorstwie i materiały zewnętrzne, które informują o otoczeniu firmy.

Dane zewnętrzne dotyczą ważniejszych konkurentów, branż, gałęzi i regionów. Umożliwiają one dokonywanie porównań pozycji finansowej danego przedsiębiorstwa w stosunku do otoczenia. Dane takie są publikowane przez same podmioty gospodarcze lub wyspecjalizowane firmy. Swoje wyniki ekonomiczno – finansowe mają obowiązek publikować spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w których Skarb Państwa posiada więcej niż połowę udziałów oraz spółki zo.o., komandytowe, cywilne i jawne, które w roku poprzednim zatrudniały średnio ponad 50 osób lub osiągnięty sumę bilansową ponad 1 mln ECU lub przychody netto ze sprzedaży towarów i usług oraz przychody z operacji finansowych ponad 2 mln ECU.1

Dostarczeniem informacji o partnerach gospodarczych zajmują się wywiadownie gospodarcze, zwane też bankami informacji. W Polsce dostarcza takich informacji również Krajowa Izba Gospodarcza, będąca instytucją użyteczności publicznej. Pełna informacja o firmie powinna zawierać dane o formie prawnej przedsiębiorstwa, dacie jego powstania i wpisie w rejestrze handlowym, kapitale założycielskim i udziałowcach, zarządzie, rodzaju działalności, zatrudnieniu i posiadanym majątku oraz wielkości obrotu. Mogą to być również informacje dotyczące stanu ekonomiczno – finansowego firmy, banku kredytującego ją wywiązaniu się z płatności oraz zdolności kredytowej. Informacje takie są uzyskiwane z rejestrów handlowych, bilansów, danych statystycznych, od partnerów w biznesie, opinie banków, a także dane uzyskane bezpośrednio w interesującej nas firmie.2

Dane wewnętrzne, czyli dane o przedsiębiorstwie mogą mieć charakter ewidencyjny lub pozaewidencyjny. Pozaewidencyjne materiały źródłowe do analizy finansowej to: plan finansowy i inne plany gospodarcze krótko – i długoterminowe, kalkuluje wstępne i kosztorysy normy kosztów, wyniki prowadzonych poprzednio analiz, głównie analizy poprzedniego roku, materiały z przeprowadzonych kontroli i rewizji przez organa wewnętrzne i zewnętrzne, materiały i informacje dotyczące przedsiębiorstw krajowych i zagranicznych. Podstawowe znaczenie w analizie finansowej mają jednak materiały źródłowe dotyczące ewidencji gospodarczej. Wśród nich można wyodrębnić: dokumentację pierwotną lub wtórną, stanowiącą podstawę zapasów w urządzeniach ewidencyjnych, zapisy analityczne i syntetyczne (konta, rejestry, taśmy). Rozwiązania ewidencji morą być ustalone przez władze centralne lub wewnętrzne przez przedsiębiorstwo. Obecnie podstawy prawne ewidencji tworzy Ustawa z 29 września 1994 roku o rachunkowości.3

1 M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 41.

2 Tamże, s. 41-42.

3 L. Bednarski, op. cit., s. 33.