Analiza porównawcza i przyczynowa

5/5 - (1 vote)

Punktem wyjścia rozwiniętej analizy finansowej przedsiębiorstwa może być syntetyczna analiza wyniku finansowego jako podstawowego elementu wyników ekonomicznych. Celem tej analizy powinno być ustalenie zmian w osiąganych wynikach oraz określenie stopnia uzyskania ich w rezultacie działalności gospodarczej opartej na wykorzystaniu czynników intensywnych. W procesie zarządzania przedsiębiorstwem istotne znaczenie ma ocena wyników ekonomicznych, która daje orientację o przewidywanej lub osiąganej efektywności gospodarowania.

Działalność gospodarcza może mieć cechy gospodarowania ekstensywnego lub intensywnego. Gospodarowanie ekstensywne charakteryzuje się osiąganiem wzrostu przychodu ze sprzedaży oraz zysku w rezultacie rosnącego angażowania zasobów osobowych i majątkowych w aspekcie ilościowo – wartościowym i czasowym. Wiąże się to z wyższym niż przychód ze sprzedaży lub zysk wzrostem zatrudnienia oraz stanu majątku trwałego i obrotowego. Natomiast gospodarowanie intensywne polega na osiąganiu wzrostu przychodu ze sprzedaży i zysku na jednostkę angażowanych zasobów osobowych lub majątkowych przez uzyskiwanie korzystniejszych cen oraz wyzwolenie rezerw wewnętrznych, głównie przez efektywny postęp techniczno – organizacyjny. Wzrost ten jest związany z wyższą wydajnością i rentownością pracy oraz wyższą efektywnością wykorzystania majątku trwałego i obrotowego.1

Prowadzenie racjonalnej działalności gospodarczej jest zależne od gospodarowania intensywnego. W związku z tym powinno się dążyć do poprawy osiągania wyników ekonomicznych przez maksymalizację oddziaływania czynników intensywnych, a ograniczenie wpływu czynników ekstensywnych.

Analizy wyniku finansowego mogą być wykorzystywane do oceny osiągniętych wyników w okresie sprawozdawczym oraz do weryfikacji opracowanych planów przedsiębiorstwa. Ważne jest w tym wypadku uwzględnienie w wielkościach planistycznych zgodności przewidywanej działalności z wymogami gospodarowania intensywnego. Oceny dokonuje się najczęściej w porównaniu z rokiem ubiegłym, ustalając w ten sposób dynamikę podstawowych wskaźników ekonomicznych. Celowe jest także rozpatrywanie wyników finansowych w krótszych odcinkach czasu. Możliwe jest porównanie konkretnych kwartałów lub miesięcy roku sprawozdawczego z odpowiednimi kwartałami lub miesiącami roku ubiegłego. Podstawą liczbową analizy wyniku finansowego powinny być odpowiednie wskaźniki ilościowe, które podlegać mogą różnokierunkowym porównaniom i przekształceniom. W doborze tych wskaźników uwzględnić należy wskaźniki określające zaangażowane zasoby lub poniesione nakłady oraz osiągane efekty.2

W warunkach gospodarki rynkowej podstawowe znaczenie ma określenie stopnia efektywności kapitałów zaangażowanych przez właścicieli przedsiębiorstwa. Do osiągnięcia efektów w działalności produkcyjnej lub handlowej konieczne jest angażowanie zasobów osobowych i majątkowych. One zatem wraz z efektami wyrażonymi w osiąganych przychodach ze sprzedaży i zysku tworzą podstawy liczbowe przeprowadzonej analizy wyniku finansowego w danej firmie,

W systemie syntetycznej analizy wyniku finansowego, podobnie w jak innych badaniach, wyróżnić można dwa etapy: analizę porównawczą i analizę przyczynową. Analiza porównawcza nie może się jedynie ograniczać do stwierdzenia, w jakim stopniu rosną lub maleją poszczególne wskaźniki i ujawnienia odchyleń. Powinna ona obejmować także rozpatrywanie ich wzajemnych więzi i zależności. Służą temu wzorcowe układy nierówności podstawowych wskaźników ekonomicznych, które zakładają zgodność ich kształtowania się z wymogami gospodarowania intensywnego. W warunkach racjonalnej gospodarki wskaźniki ekonomiczne muszą wykazywać odpowiednie zróżnicowanie dynamiki. Dlatego osoby przeprowadzające taką analizę muszą wiedzieć, jakie zróżnicowanie wskaźników i w jakim stopniu można uznać za prawidłowe i ekonomiczne uzasadnione, a jakie świadczą o niegospodarności i nieracjonalnym wykorzystywaniu zaangażowanych zasobów osobowych i majątkowych. Podobnie analiza przyczynowa powinna być odpowiednio ukierunkowana. Należy tu zwrócić uwagę na treść ekonomiczną poszczególnych odchyleń cząstkowych i w interpretacji uwzględnić rodzaj odchylenia oraz jego rozmiar w porównaniu z wielkością pozostałych oraz wzajemne proporcje i zależności. Taki system analizy wyniku finansowego pozwala, przy zastosowaniu ograniczeń liczby wskaźników, uzyskać bogaty zestaw informacji o tym, czy czynniki produkcji wykorzystywane są intensywnie czy ekstensywnie oraz ich wpływie na wyniki finansowe.3


1 L. Bednarski, op. cit., s. 45.

Tamże, s. 46.

3 T. Płoszajski, Rachunek wyników jako wyraz księgowego ujęcia działalności przedsiębiorstwa, Warszawa 1991.

Czynniki określające wynik finansowy przedsiębiorstwa

5/5 - (1 vote)

Dobrą pozycję finansową i zabezpieczony potencjał o pożądanej wielkości wyniku mają te przedsiębiorstwa, których produkty tworzą strukturę o zróżnicowanej atrakcyjności rynkowej i udziale w rynku. Główny nacisk kładzie się tu na rozwój, a więc wprowadzenie na rynek nowych produktów.

Do podstawowych czynników określających wynik finansowy przedsiębiorstwa zalicza się przychody uzyskane ze sprzedaży, koszt własny sprzedaży oraz straty i zyski o charakterze nadzwyczajnym. Wstępna analiza wyniku finansowego może więc dotyczyć badania struktury i dynamiki tych elementów.

Przychody ze sprzedaży wyrobów i usług kształtują się pod wpływem różnorodnych czynników niezależnych od przedsiębiorstwa oraz takich, na które ma ono istotny wpływ. Przychody ze sprzedaży są wynikową ilości sprzedanej produkcji, struktury asortymentowej, jakości i nowoczesności tej produkcji, cen realizacji oraz warunków sprzedaży. Warunki te obejmują przede wszystkim sposoby i terminy inkasowania należności oraz czas i formy ich płatności. Ewolucja sprzedaży jest jednym z podstawowych czynników określających kondycję ekonomiczną przedsiębiorstwa. Wzrost sprzedaży świadczy o rozwoju przedsiębiorstwa, ale może też oznaczać wzrost zapotrzebowania na kapitał obrotowy. Wzrost sprzedaży może być wynikiem wzrostu ilości sprzedanych produktów oraz zmiany struktury asortymentowej sprzedaży, poprawy jakości produkcji, zwiększenie skuteczności reklamy, wprowadzenia na rynek nowych produktów. Wśród czynników wewnętrznych, powodujących zmiany struktury produkcji, a co za tym idzie, zmniejszenie przychodów ze sprzedaży, należy wymienić nieterminowe realizacje prac remontowych i inwestycji, opóźnienia w uruchomieniu produkcji nowych wyrobów. Nie bez znaczenia jest również jakość produkcji, która wyznacza cenę wyrobów, a w przypadku niedotrzymania żądanych norm może być podstawą znacznych upustów i bonifikat cenowych. Spośród warunków zewnętrznych, kształtujących przychody ze sprzedaży, szczególnie istotne stają się terminy inkasowania należności za wyroby i usługi. Nie pozostają one bez wpływu na wyniki finansowe przedsiębiorstwa. Wydłużenie terminu płatności zwiększa zapotrzebowanie na kapitał obrotowy. Jego źródłem mogą być środki własne, które zamrożone w kredytach dla odbiorców nie przynoszą zysków lub kredyty bankowe, z których korzystanie pociąga za sobą koszty w postaci odsetek.1

Drugim, obok przychodów ze sprzedaży, elementem kształtującym wielkość wyniku finansowego są koszty własne sprzedaży. Są one jednym z najważniejszych mierników charakteryzujących gospodarność przedsiębiorstwa. W kosztach własnych znajduje bowiem odzwierciedlenie jakości pracy na wszystkich odcinkach działalności firmy. Konieczne jest zatem systematyczne przeprowadzenie analizy kosztów. Zadaniem tej analizy jest dostarczenie przedsiębiorstwu szczegółowych informacji o kształtowaniu się kosztów w różnych przekrojach klasyfikacyjnych. Bierze się głównie pod uwagę: rodzaj działalności, funkcje realizowane w przedsiębiorstwie (zaopatrzenie, produkcja, zarządzanie, zbyt), zużywane rodzaje czynników produkcji, wytwarzanie wyrobów i usług, reagowanie na zmiany wielkości produkcji. Celem analizy tych struktur jest ustalenie i ocena czynników oddziałujących na poziom, dynamikę i strukturę kosztów. Ich znajomość służy do wytyczenia kierunków i środków umożliwiających zwiększenie efektywności gospodarowania, przez racjonalne wykorzystanie czynników produkcji i systematyczne obniżanie kosztów własnych. Analiza kosztów własnych powinna także wykazać ich zmiany na każdy wyrób, zmiany kosztów wraz ze zmianą rozmiarów produkcji, jakie są nieuchronne koszty w przypadku zmniejszenia sprzedaży oraz w jakim stopniu obecna struktura kosztów i kierunki zmian odpowiadają w zmianom w kosztach konkurencji. 2

Wyniki analizy kosztów własnych mogą służyć kierownictwu przedsiębiorstwa, które na tej podstawie podejmuje decyzje dotyczące działalności gospodarczej. Powinny one być jednak udostępnione niższym szczeblom zarządzania, aby mogli oni na bieżąco oddziaływać na proces kształtowania się kosztów własnych.

Wstępna analiza wyniku finansowego powinna się opierać na zależnościach obliczeniowych i ekonomicznych. W badaniach efektywności gospodarowania duże znaczenie posiadają układy nierówności wskaźników ilościowych. Przedmiotem oceny są uszeregowane według rosnącej skali wskaźniki dynamiki podstawowych wielkości charakteryzujących układy (zatrudnienie, majątek, koszty) i wyniki działalności gospodarczej.

Poprawa efektywności gospodarowania ma miejsce, gdy wyniki ekonomiczne rosną szybciej niż nakłady. Generalnym celem jest, żeby wynik finansowy w postaci zysku rósł względnie szybciej niż materialny rezultat, który wartościowo reprezentowany jest przez przychód ze sprzedaży netto. Tylko w przedsiębiorstwach deficytowych relacja ta może być odwrotna. Występująca stała dążność do poprawy pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa wymaga zaangażowania takiej wielkości czynników produkcji (zatrudnienie i majątek) i takiej ich struktury, żeby zapewnić ich jak najlepsze wykorzystanie.


1 J. Czekaj, Finanse przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej, Skierniewice 1991, s. 66 – 67.

2 A. Jarugowa, I. Sobańska, R. Sochacka, Metody kalkulacji, koszty, ceny, decyzje, Warszawa 1991, s. 65.

Wskaźniki obrotowości

5/5 - (1 vote)

Kolejnym rodzajem wskaźników stosowanych w analizie finansowej są wskaźniki obrotowości. Są one również nazywane wskaźnikami sprawności działania, umożliwiają bowiem ocenę efektywności wykorzystania zasobów majątkowych przedsiębiorstwa. Ich istotą jest rozpatrywanie relacji między odpowiednim wskaźnikiem dynamicznym, wyrażającym przychód ze sprzedaży w cenach brutto, netto lub kosztach własnych, a wskaźnikiem statycznym, wyrażającym przeciętny stan zaangażowanych w działalności składników majątkowych. Taka relacja w warunkach działalności produkcyjnej jest określana także jako wskaźnik produktywności majątku. Określa to poniższy wzór:

przychód ze sprzedaży

Wskaźnik obrotowości = —————————————

 (produktywności) majątku przeciętny stan majątku

Odwrotna relacja natomiast jest wskaźnikiem zaangażowania majątku. Liczy się go następująco:

przeciętny stan majątku

Wskaźnik zaangażowania = —————————————

majątku przychód ze sprzedaży

Na ocenę pozytywną zasługuje wyższy poziom lub tendencja rosnąca wskaźnika obrotowości majątku, ewentualnie niższy poziom lub tendencja malejąca wskaźnika zaangażowania majątku. Świadczy to o wyższej efektywności wykorzystania zasobów majątkowych. Efektywność ta zależy w szczególności od szybkości obrotu zasobów majątkowych oraz ich struktury wewnętrznej. Im wyższy jest w strukturze majątku udział składników majątku trwałego, tym wolniejszy będzie obrót ich całości, wyższy zaś udział majątku obrotowego wpływa obiektywnie na wyższy stopień efektywności wykorzystania zasobów.

Wśród wskaźników obrotowości na uwagę zasługuje przede wszystkim:

  • wskaźnik obrotowości majątku,
  • wskaźnik zaangażowania majątku,
  • wskaźnik obrotowości majątku trwałego wraz z pochodnym wskaźnikiem zaangażowania tego majątku,
  • wskaźnik obrotowości majątku obrotowego,
  • wskaźnik obrotowości kapitału pracującego,
  • wskaźnik obrotowości zapasów,
  • wskaźnik obrotowości należności,
  • wskaźnik czasu rozliczenia należności w dniach.1

Kolejną grupę wskaźników oceny sytuacji finansowej firmy stanowią wskaźniki rentowności. Są one uważane za najbardziej syntetyczne mierniki oceny działalności gospodarczej firmy. Na ich poziom wpływa całokształt zjawisk i procesów gospodarczych zachodzących w firmie. Jednak odzwierciedlając skumulowany wpływ różnych zjawisk i procesów, wskaźniki te nie informują o konkretnych przyczynach oraz przejawach nieprawidłowości występujących w przedsiębiorstwie. Kompleksowa analiza ocena działalności firmy wymaga zatem stosowania różnych wskaźników.

Do mierników rentowności należą:

  • wskaźniki rentowności brutto sprzedaży,
  • wskaźniki rentowności netto sprzedaży,
  • wskaźniki siły zarobkowej aktywów,
  • wskaźniki zyskowności aktywów,
  • wskaźniki zyskowności kapitałów własnych.2

Ostatnią grupę wskaźników finansowej oceny firmy stanowią wskaźniki wartości rynkowej firmy. Wśród nich należy wymienić: wskaźnik cena\zysk, wskaźnik cena\wartość księgowa, wskaźnik stopy dywidendy.

Wskaźnik cena\zysk jest ilorazem rynkowej ceny akcji oraz zysku spółki przypadającego na jedną akcję zwykłą. Liczy się go według wzoru:

rynkowa cena akcji

 Wskaźnik cena\zysk = —————————————

 zysk przypadają na 1 zwykłą akcję

Wskaźnik ten jest uważany za wyraz stosunku inwestorów do spółki i jej możliwości ekonomicznych. Jeżeli wykazuje on tendencję wzrostową, to oznacza to, że rośnie zaufanie inwestorów do spółki i jej przyszłych możliwości ekonomicznych. Natomiast wskaźnik cena\wartość księgowa akcji wyraża relację między wartością rynkową akcji a wartością księgową akcji. Obrazuje to poniższy wzór:

cena rynkowa akcji Wskaźnik cena\zysk wartość = —————————————

księgowa wartość księgowa akcji

 Wskaźnik ten określa, ile razy cena rynkowa jednej akcji jest wyższa od jej wartości księgowej. Ponieważ cena rynkowa akcji jest ceną aktualną, a wartość księgowa oparta jest na danych historycznych, to jeśli spółka dobrze funkcjonuje i przynosi zysk, to wskaźnik ten powinien wyrażać wyższą wartość rynkową niż księgową akcji. Im zatem wyższy ten wskaźnik, tym wycena firmy przez rynek i inwestorów jest wyższa. Poziom tego wskaźnika może być podstawą decyzji inwestorów o momencie sprzedaży lub nabycia akcji.

Kolejnym wskaźnikiem jest wskaźnik stopy dywidendy, który stanowi relację wypłaconej dywidendy do wartości rynkowej akcji. Oblicza się go więc następująco:

 dywidenda na jedną akcję zwykłą Wskaźnik stopy dywidendy = ————————————— X 100

 rynkowa cena akcji zwykłej

 Wskaźnik ten jest ważny dla inwestorów, ponieważ wielkość wypłaconej dywidendy jest często głównym motywem, który kieruje się przy nabywaniu akcji.3

Obliczenie wyżej wymienionych wskaźników analizy nie stwarza jeszcze wystarczających podstaw do dokonania oceny sytuacji finansowej firmy. Do dokonania takiej oceny niezbędne jest znalezienie punktu odniesienia. Takimi punktami odniesienia są z reguły wyniki uzyskane we wcześniejszych okresach lub też wyniki uzyskane przez inne firmy o zbliżonym profilu działalności, a także pewne normy, które się w tym zakresie stosuje. W związku z tym dokonując oceny działalności firmy za pomocą omawianych narzędzi należy mieć na uwadze konieczność prowadzenia analiz porównawczych.


1 W. Bień, op. cit., s. 106-110.

2 J. Czekaj, Z. Dresler, op. cit., s. 220.

Tamże, s. 222-223.

Wskaźniki płynności finansowej

5/5 - (1 vote)

Najczęściej stosowany jest jednak układ pięciu grup wskaźników:

  • wskaźników płynności finansowej,
  • wskaźników wspomagania finansowego,
  • wskaźników obrotowości,
  • wskaźników rentowności,
  • wskaźników wartości rynkowej firmy.3

Wskaźniki płynności finansowej charakteryzują zasoby majątku obrotowego (kapitału pracującego), stanowiącego podstawę bieżącej działalności przedsiębiorstwa oraz stopień jego wypłacalności. Formułuje się to na podstawie kształtowania się następujących wskaźników: pokrycia bieżących zobowiązań (bieżącej płynności), szybkości spłaty bieżących zobowiązań, obrotu należnościami oraz inkasa należności w dniach, obrotu zapasami oraz stanu zapasów w dniach.

Ogólny podgląd na płynność finansową przedsiębiorstwa umożliwia wskaźnik pokrycia bieżących zobowiązań środkami obrotowymi, określonymi według wzoru:

środki obrotowe ogółem

Wskaźnik bieżącej płynności = —————————————

          łączne zobowiązania bieżące

Wskaźnik ten umożliwia ocenę, czy następujące w firmie zobowiązania mogłyby być spłacone dzięki upłynnieniu środków obrotowych. Obrazuje także skalę ryzyka finansowego, które nastąpiłoby w razie trudności refinansowania zobowiązań w dotychczasowej skali. Konstrukcja tego wskaźnika oparta jest na założeniu, że zdolność płatnicza firmy zależy od rozmiarów posiadanego przez firmę płynnego majątku, a więc środków pieniężnych oraz innych składników majątku obrotowego, które łatwo przekształcić w środki pieniężne. O dobrej płynności firmy świadczy taki stan, gdy wartość majątku obrotowego jest wyższa od wielkości zobowiązań bieżących, a więc gdy wysokość tego wskaźnika jest większa od 1. Wzrost wskaźnika oznacza poprawę płynności finansowej firmy.4

Optymalny poziom wskaźnika zależy od specyficznych warunków działania firmy, między innymi od cyklu inkasa należności i regulowania zobowiązań, w szczególności od udzielania kredytu odbiorcom oraz dysponowania kredytami bankowymi i handlowymi. W praktyce przyjmuje się, że o dobrej płynności finansowej firmy świadczy wskaźnik oscylujący wokół wielkości 2. Jeżeli obniży się on poniżej 1,5 to ocenia się, że zwiększa się ryzyko utraty przez przedsiębiorstwo zdolności do terminowego regulowania zobowiązań. Może to powodować powściągliwość kredytodawców do udzielania dalszych kredytów, a także ograniczanie przez nich lub odmowę refinansowania dotychczasowych kredytów oraz podwyższenie odsetek ze względu na zwiększone ryzyko.

Przedstawiony wskaźnik, powszechnie stosowany przy ocenie płynności finansowej przedsiębiorstw, nie uwzględnia różnej skali szybkości zmiany na gotówkę poszczególnych składników środków obrotowych. Prawie niezwłocznie na spłatę zobowiązań bieżących można przeznaczyć środki pieniężne znajdujące się w kasach i na rachunku bieżącym w banku. Pewien czas trzeba oczekiwać na inkaso należności od odbiorców, ale również daty płatności zobowiązań nie są z reguły natychmiastowe. Znacznie dłużej trwa natomiast przekształcenie w gotówkę zapasów materiałów, wyrobów, towarów, co musi być poprzedzone procesami wytwórczymi, obrotu i sprzedaży. Tymczasem większość zobowiązań bieżących przedsiębiorstwa powinna być spłacona z reguły w ciągu dwóch do trzech miesięcy. W związku z tym w celu uzyskania pełniejszego podglądu na płynność finansową firmy wykorzystuje się dodatkowo wskaźnik szybkości spłaty zobowiązań. Jest on obliczany według wzoru:

płynne środki obrotowe

Wskaźnik szybkości spłaty = —————————————

zobowiązań         zobowiązania bieżące

Do płynnych środków obrotowych zalicza się należności, środki pieniężne oraz krótkoterminowe papiery wartościowe. Przyjmuje się, że im wyższe wskaźniki pokrycia zobowiązań oraz szybkości ich spłaty, tym większą solidnością w zakresie płynności płatniczej charakteryzuje się dana firma. Jednak oznacza to jednocześnie zmniejszenie skali wykorzystywania obcych kapitałów krótkoterminowych dla poprawy zyskowności kapitałów własnych.5

Pogłębieniem oceny bieżących możliwości płatniczych przedsiębiorstwa może być wskaźnik wypłacalności środkami pieniężnymi. Jest on relacją najbardziej płynnych środków obrotowych, czyli środków pieniężnych do zobowiązań bieżących. Wyjaśnia on zatem, jaką kwotę wymagalnych zobowiązań pokryć może przedsiębiorstwo z bezpośrednio dostępnych środków płatniczych. Wskaźnik ten oblicza się według poniższego wzoru:

środki pieniężne

Wskaźnik wypłacalności środkami = —————————————

 pieniężnymi        zobowiązania bieżące

Ocena wypłacalności przedsiębiorstwa może być także oparta na zestawionym bilansie płatniczym. Bilans ten powinien pozwolić na ustalenie, czy i w jakim stopniu firma jest lub będzie zdolna do regulowania swych zobowiązań wymagalnych przy wykorzystaniu posiadanych lub dających się szybko upłynnić środków. Nadwyżka tych środków nad zobowiązaniami świadczy o wypłacalności przedsiębiorstwa. Układ odwrotny natomiast wskazuje na deficyt płatniczy.


3 J. Czekaj, Z. Dresler, op. cit., s. 214.

4 W. Bień, op. cit., s. 104.

5 Tamże, s. 105-106.

Analiza wskaźnikowa

5/5 - (1 vote)

Omówione wyżej sprawozdania finansowe zawierają bogatą treść ekonomiczną, której pełne poznanie i wykorzystanie w procesie zarządzania wymaga różnokierunkowych powiązań i przekształceń danych liczbowych. Prowadzi to do obliczania odpowiednich wskaźników oraz ich oceny porównawczej i ewentualnie dalszej analizy przyczynowej. Całość tych działań nosi nazwę analizy wskaźnikowej, która traktowana jest jako rozwinięcie wstępnej analizy danych bilansu oraz rachunku zysków i strat. W analizie takiej możliwe jest zastosowanie wielu wskaźników o różnej treści ekonomicznej i różnym znaczeniu informacyjni-analitycznym.

Wachlarz wskaźników, które mogą być konstruowane dla oceny efektywności ekonomicznej funkcjonowania firmy na podstawie danych sprawozdań finansowych, jest dość szeroki. Przy ich pomocy można charakteryzować różne aspekty działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. W praktyce występuje najczęściej zestaw kilkunastu standardowych wskaźników, jakimi posłują się najczęściej zarówno firmy jak i ich partnerzy.1

Istnieje wiele podziałów wskaźników. Wyróżnia się między innymi wskaźniki w siedmiu zespołach, czyli:

  • wskaźniki zwrotności zainwestowanego kapitału,
  • wskaźniki obrotowości kapitału,
  • wskaźniki wspomagania finansowego,
  • wskaźniki płynności krótkoterminowej,
  • wskaźniki sytuacji pieniężnej,
  • wskaźniki rotacji majątku obrotowego,
  • wskaźniki realizacji należności.

Istnieje również podział na wskaźniki bieżącej pozycji finansowej, pozycji kapitałowej i wskaźniki wyników działalności.2


1 W. Bień, op. cit., s. 97.

2 L. Bednarski, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie… s. 77.