Biznesplan przedsiębiorstwa – Prezentacja firmy

5/5 - (2 votes)

Firma „TEES-x” jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała w styczniu 1994 roku. Jest producentem wyrobów „X”, które maja wszechstronne zastosowanie w gospodarstwie domowym. Produkowane przez firmę wyroby „X” charakteryzują się wysoka jakością, niezawodnością i niska cena, co sprawia iż wyroby te są chętnie kupowane przez konsumentów. Majątek firmy wynosi 11 500 zł w skład którego to majątku wchodzą maszyny i urządzenia produkcyjne, grunty, budynki oraz wyprodukowane wyroby „X” będące w magazynie firmy. Majątek ten w 91,4% stanowi kapitał własny spółki. Pozostałe 8,6% kapitału firmy, w kwocie 1000 zł, pochodzi z zaciągniętego przez firmę kredytu bankowego. Szczegółowe zestawienie składników majątku oraz źródła ich pochodzenia przedstawia bilans (tabela 1).

Do władz spółki należą:

Zgromadzenie Wspólników

Rada Nadzorcza
– na czele której stoi Przewodniczący Rady Nadzorczej – Tomasz Moleda
-Z-ca Przewodniczącego Rady Nadzorczej – Sławomir Waniewski
-Sekretarz Rady Nadzorczej – Tadeusz Majewski

Zarząd
– Przewodniczący Zarządu – Maciej Kazimierski

Dyrektor – Marian Wrona

Na majątek firmy składają się maszyny i urządzenia,

Cel firmy

Podstawowym strategicznym celem działalności firmy w ciągu przyszłych 3 lat będzie osiągnięcie ponad 50-cio procentowego udziału na rynku produktu „X”. Zwiększanie udziału w rynku i sprzedaży odbywać się będzie poprzez wybór najodpowiedniejszej strategii działania.
Firma „TEES-X” nie planuje wprowadzenia na rynek nowych produktów, lecz podejmie działania w zakresie sprzedaży i promocji produktu „X”. Cel główny będzie realizowany poprzez zwiększanie sprzedaży i konsumpcji produktu przez dotychczasowych nabywców oraz stymulowanie zakupów przez potencjalnych nabywców. Cel strategiczny realizowany będzie przy pomocy celów operacyjnych zawartych w planie marketingowym.

Produkt

„TEES-x” produkuje wyroby „X” które charakteryzują się wysoką jakością (500 punktów) . Jakość ta jest powszechnie akceptowana przez rynek. Cena rynkowa wyrobu „X” wynosi natomiast 5 zł. Jednakże, jak wykazały badania rynkowe potencjalni nabywcy skłonni są kupować wyroby „X” po wyższej cenie otrzymując zarazem wyższą jakość. Produkt „X” wykorzystywany jest w gospodarstwach domowych i na rynku nie istnieje substytut, który mógłby w poważny sposób zagrozić pozycji rynkowej wyrobu „X”. Produkty firmy cechują się ciekawym wzornictwem i oryginalnoscią wykonania W przypadku produktu „X” nie istnieje sezonowość zakupów tego produktu, tak wiec planowanie produkcji nie musi uwzględniać sezonowych zmian popytu na produkt „X”.

Kadra

Firma zatrudnia 90 pracowników z czego 60 bezpośrednio przy produkcji wyrobów „X”. W firmie zatrudniona jest wysoko wykwalifikowana kadra pracownicza o czym może świadczyć fakt iż 90 % personelu posiada wykształcenie średnie. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż istnieje tendencja do ciągłego podnoszenia jakości wytwarzanych wyrobów, a co za tym idzie wykorzystywania coraz doskonalszych i skomplikowanych maszyn produkcyjnych, „TEES-x” deleguje swych pracowników, każdego szczebla, na kursy i szkolenia podnoszące kwalifikacje.
Cała kadra kierownicza legitymuje się natomiast wyższym wykształceniem, które to wykształcenie odpowiada zajmowanemu stanowisku.

Organizacja

Struktura organizacyjna „TEES-x” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest typową strukturą liniową. Istotna zaletą tej struktury jest jasność i jedność kierowania, indywidualna odpowiedzialność za podjęte działania, szybkość podejmowanych zadań oraz możliwość dużej inicjatywy na każdym szczeblu. Zarządzanie to oparte jest na zintegrowanym systemie zarządzania marketingowego, co oznacza iz najważniejszym działem funkcjonalnym spółki „TEES-x” jest dział marketingu koordynujący i synchronizujący wszelkie działania firmy. Schemat organizacyjny spółki przedstawia (rysunek 1).

2.Profil i zakres działania firmy „TEES-x”

Firma „TEES-x” jest jednym z kilku działających na rynku producentów wyrobów „X”, które to wyroby maja wszechstronne zastosowanie w gospodarstwach domowych. Produkt „X” wyrabiany jest od roku 1970 (do 1970 do 1994 roku przedsiębiorstwo działało jako przedsiębiorstwo państwowe). Jest on wytwarzany przy pomocy nowoczesnych maszyn i technologii. Te czynniki produkcji sprawiają, iż wyroby firmy cechuje dobra jakość wykonania, ciekawe wzornictwo i akceptowana przez nabywców cena. Jednakże firma dążąc do realizacji celu głównego planuje podjąć działania zmierzające do podniesienia jakości produkowanych wyrobów „X” z dotychczasowych 500 punktów jakości do 850 punktów. Podniesienie jakości (czynnika mającego bardzo duży wpływ na wielkość sprzedaży) odbywać się będzie w dwóch wymiarach:

· poprzez zastosowanie w procesie produkcyjnym nowocześniejszych od używanych w obecnie materiałów i surowców. Zastosowanie nowocześniejszych materiałów wpłynie pozytywnie na wytrzymałość i żywotność produkowanych przez firmę wyrobów co decydująco wpłynie wielkość sprzedaży wyrobów firmy oraz na postrzeganie firmy jako producenta wyrobów wysokich jakościowo czyli znacznie wzmocni wizerunek firmy. Istotnym tutaj jest również fakt, iż stosując lepsze jakościowo materiały i surowce firma ograniczy w znacznym stopniu zwroty reklamacyjne wyrobów.

· poprzez poszukiwanie przez komórki badawczo-rozwojowe nowych technologii produkcji, które to przy współudziale zastosowanych lepszych materiałów i surowców, winny wpływać pozytywnie na jakość i niezawodność produkowanych wyrobów ”X”.

Niestety proces podnoszenia jakości wiąże się również z wysokimi kosztami jakie firma „TEES-x” będzie musiała ponieść.


Usługi pisania prac są dość rozpowszechnione w Internecie, jednak nie każdemu serwisowi można zaufać.

Koszty automatyki i telekomunikacji

5/5 - (2 votes)

Zestawienie pozycji kosztów bezpośrednich, wspólnych i pozostałych

Kod pozycji kosztów

Nazwa pozycji kosztów

I. Koszty bezpośrednie linii

1. Utrzymanie urządzeń SRK

330

Urządzenia kluczowe

331

Urządzenia mechaniczne z sygnalizacją kształtową

332

Urządzenia mechaniczne z sygnalizacją świetlną

333

Urządzenia elektryczne suwakowe

334

Urządzenia przekaźnikowe

335

Urządzenia komputerowe

336

Urządzenia zasilające SRK

340

Urządzenia samoczynnej blokady liniowej

341

Urządzenia samoczynnej blokady przejazdowej

342

Urządzenia przejazdowe obsługiwane

343

Półsamoczynna blokada liniowa

344

Urządzenia do kontroli hamowania pociągów oraz inne systemy informacji tor – pojazd

345

Urządzenia zdalnego sterowania

2. Utrzymanie urządzeń łączności liniowej

370

Teletechniczne linie napowietrzne

371

Teletechniczne linie kablowe

372

Teletechniczne linie światłowodowe

373

Urządzenia teletransmisyjne

374

Urządzenia radiołączności liniowej

375

Systemy kontroli dyspozytorskiej

3. Inne koszty linii

549

Akcja odśnieżna

II. Koszty wspólne

1. Utrzymanie urządzeń stacji rozrządowych zautomatyzowanych

350

Hamulce torowe

351

Urządzenia nastawiania zwrotnic i sygnałów

352

Urządzenia automatycznego sterowania hamulcami torowymi i zwrotnicami oraz według długości torów kierunkowych

2. Utrzymanie urządzeń łączności na posterunkach ruchu

360

KATS

361

KADS

362

Urządzenia radiołączności stacyjnej

363

Urządzenia telekomunikacyjne

364

Urządzenia informacji podróżnych

365

Urządzenia transmisyjne danych

366

Kable lokalne

367

Urządzenia telewizji przemysłowej

368

Pozostałe urządzenia łączności

369

Urządzenia zasilające łączności

3. Utrzymanie urządzeń i maszyn technicznych

376

Maszyny, urządzenia, przyrządy pomiarowe do obsługi urządzeń SRK

377

Maszyny, urządzenia, przyrządy pomiarowe do obsługi urządzeń łączności

378

Specjalistyczne zestawy przyrządów pomiarowych

379

Wagony pomiarowe

4. Utrzymanie pojazdów szynowych

555

Pojazdy szynowe z napędem silnikowym

556

Pojazdy szynowe bez napędu silnikowego

III. Koszty pozostałe

1. Inne koszty

554

Wagony techniczno – gospodarcze

557

Eksploatacja pojazdów transportu drogowego

558

Utrzymanie i naprawy pojazdów transportu drogowego

559

Inne koszty gospodarki samochodowej

567

Opłaty za korzystanie ze środowiska naturalnego

2. Koszty wydziałowe

301-305

Koszty administracyjne

306-312

Koszty ogólnoprodukcyjne

319-322

Koszty magazynowania materiałów

         Koszty wspólne rozlicza się następująco:

  • koszty urządzeń stacji rozrządowych zautomatyzowanych – Oddział Automatyki zalicza do tych linii, do których zostały zakwalifikowane tory stacji rozrządowych (zgodnie z Instrukcją D – 29).
  • koszty utrzymania urządzeń łączności na posterunkach ruchu ustala się następująco:

–     należy określić rodzaj tych urządzeń występujących na badanej linii lub odcinku;

–     ustalić koszt poszczególnych jednostek technicznych (z tytułu amortyzacji
i utrzymania) w rozbiciu na koszt jednostkowy, dzieląc sumę kosztów danej grupy urządzeń w jednostce worg przez liczbę odpowiadających im jednostek technicznych w worg;

–     średni koszt jednostki technicznej zróżnicowany jak wyżej, należy pomnożyć przez liczbę jednostek technicznych ustalanych na linii w danej grupie urządzeń;

  • koszty utrzymania urządzeń i maszyn technicznych przypadające na linię należy obliczyć według udziałów kosztów utrzymania i napraw urządzeń SRK i łączności linii w analogicznych kosztach jednostki worg;
  • koszty utrzymania i napraw wagonów pomiarowych rozlicza się proporcjonalnie do czasu pracy przypadającego na linię.

Podział kosztów badanej linii lub odcinka na ruch pasażerski i towarowy

Obliczone koszty bezpośrednie i wspólne linii dotyczące utrzymania i napraw urządzeń SRK i łączności, z wyjątkiem amortyzacji, dzieli się na ruch pasażerski i towarowy proporcjonalnie do liczby wykonanych pociągo – km na linii. Koszty amortyzacji dzieli się proporcjonalnie do liczby wykonanych pociągo – godz. na linii. Pozostałe koszty (poza w/w) dzieli się proporcjonalnie do liczby pociągo – km wykonanych na linii.

Wielkość mierników będących kryteriami podziału kosztów, podaje ROS.

Metody portfelowe analizy

5/5 - (1 vote)

Metoda portfelowa jako narzędzia podejmowania decyzji na rynkach papierów wartościowych została przedstawiona przez H. Markowitz’a z USA w 1959 roku (praca pt. „Portfolio selection – effcient diversification of investments”), za którą otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii 1990 roku. Zwrócił on uwagę na konieczność uwzględniania przy podejmowaniu decyzji dwóch istotnych determinant: poziomu oczekiwanego przychodu i stopnia ryzyka podejmowanych decyzji, co w konsekwencji oznaczało dywersyfikację inwestycji finansowych.

Początkowo wykorzystywane metody portfelowe w analizie finansowej szybko znalazły szerokie zastosowanie w planowaniu strategicznym koncentrującym się głównie      na poszukiwaniu konkretnych strategii i wyodrębnianiu jednostek strategicznych przy przewidywanych przychodach i potencjalnego ryzyka. Obecnie w dziedzinie zarządzania strategicznego metody portfelowe są szeroko stosowane do analizy pozycji konkurencyjnej firmy, jak również projektowania możliwych opcji strategicznych (strategii konkurencji, czasem ekspansji).

Metoda portfela jest prostą metodą agregatowej oceny różnych obszarów działalności w ramach jednej firmy. Za obszar działalności najczęściej uważa się element kombinacji układu produkt – rynek. W sposób graficzny opisuje ona i porównuje pozycje różnych obszarów działalności za pomocą różnych, strategicznie ważnych zmiennych, takich jak: tempo wzrostu rynku, stadium ewolucji obszaru działalności, udział w rynku czy ogólna atrakcyjność branży. Kombinacje różnych par (macierz dwuwymiarowa) wielkości są podstawą wyodrębniania różnych szczegółowych metod portfelowych.

Istotą metod portfelowych jest nałożenie na wybrany wzór macierzy zidentyfikowanej pozycji przedsiębiorstwa według kryteriów, które stanowią wymiary tej macierzy, dzięki czemu następuje porównanie aktualnej pozycji firmy ze wzorcem, czyli tabelą potencjalnych strategii.

Do zalet metod portfelowych należy zaliczyć:

  • możliwość skonstruowania optymalnego portfela produktów lub wyboru właściwego profilu działalności,
  • możliwość znalezienia nowych, interesujących rozwiązań,
  • szerokie możliwości zastosowania do identyfikacji (opisu) i poszukiwania (generowania) strategii,
  • systemowość podejścia, łatwość prezentacji,
  • prostota (czasami pozorna) konstruowania.

Najczęściej wymienianymi wadami tych metod są:

  • subiektywizm w doborze wymiarów macierzy (kryteriów) i ocenie samych kryteriów (w zasadzie nie do uniknięcia),
  • upraszczanie obrazu rzeczywistości (tylko dwa wymiary macierzy).

Metody portfelowe mają zastosowanie do firm zdywersyfikowanych i jako takie nie stanowią interesujących narzędzi analizy firmy wyspecjalizowanej. Istnieją wszakże wyjątki.

Zgłębienie istoty analiz portfelowych ma duże walory poznawcze i edukacyjne. Wybierając do prezentacji metody portfelowe kierowano się głównie tymi przesłankami, jak również przydatnością ich do oceny firmy wyspecjalizowanej.

Szczególnie dużo miejsca poświęcono macierzy BCG, z uwagi na jej znaczący wkład w rozwój badań zachowań strategicznych. Konstrukcja tej macierzy opiera się na dwóch podstawowych założeniach [87 s. 150]:

  • konkurowanie w branżach o szybkim tempie wzrostu wymaga znacznych nakładów pieniężnych,
  • produkt wykazuje tym większą zdolność do generowania nadwyżki finansowej im większy jest jego udział w rynku.

Na bazie tej macierzy powstało wiele różnych odmian metod portfelowych, ale macierz BCG pozostaje jednym z najsławniejszych i przydatnych narzędzi spośród tych metod, mimo, że ostatnio straciła nieco na popularności.

Macierz BCG (wzrostu/udziału rynku) (Growth/Share Matrix)

Jak w każdej macierzy istotne jest właściwe zdefiniowanie obu osi. Zasadnicze znaczenie w macierzy BCG ma oś pozioma, przedstawiająca względny udział firmy w rynku. Wygodnie jest przyjąć wartość równą 1x w punkcie c, gdyż wtedy ćwiartki po prawej stronie tego punktu odpowiadaj ą względnym udziałom mniejszym niż udział lidera, a na lewo większym.

Oś pionowa opisuje tempo wzrostu całego rynku, na którym konkuruje firma. Powinna ona być określona oczekiwaną stopą przyszłego rocznego wzrostu (w ciągu najbliższych pięciu lat) wyrażona wolumenem produkcji (liczbą produkowanych sztuk). Można też przyjąć na tej osi skalę w ten sposób, że punkt (a) przyjmuje wartość równą średniej dynamice wzrostu danego sektora (w punkcie b jest ona 2 razy większa) lub całej gospodarki.

Przyjęcie tak zdefiniowanych osi macierzy ma swoje głębokie uzasadnienie merytoryczne.

Jeżeli chodzi o oś pionową, to zauważono, że zachodzi realna różnica pomiędzy rynkami szybko się rozwijającymi się (kiedy popyt wzrasta rocznie o 10% lub więcej), a tymi, których rozwój jest wolniejszy. W pierwszym przypadku sytuacja jest bardziej płynna: gdy jakiś rynek szybko się rozwija, pojawiają się większe szanse powiększenia w nim udziału. Stwierdzenie to jest zgodne z logiką z dwóch powodów: nowopowstała część rynku jest otwartym polem, którym może zawładnąć każdy z konkurentów, a ponadto rywale reagują znacznie bardziej energicznie, gdy trzeba bronić absolutnych udziałów (nie chcą bowiem tracić obrotów), niż wtedy, gdy chodzi o względny udział w rynku (czego w szybko zmieniającym się otoczeniu mogą nawet nie zauważyć).

Zgodnie z założeniem metod portfelowych, miejsce firmy (jednostki organizacyjnej) na macierzy implikuje możliwe strategie.

Najlepszą pozycją firmy jest znalezienie się w ćwiartce oznaczonej jako „dojne krowy”. Przedsiębiorstwo posiada wówczas duży względny udział w rynku (lider), przy wolno wzrastającym rynku. Taka firma przynosi zazwyczaj dużą ilość gotówki, którą trzeba reinwestować w nią lub wykorzystywać w innym obszarze firmy (inwestując w gwiazdy lub znaki zapytania pod warunkiem, że istnieje realna szansa osiągnięcia czołowej pozycji na rynku).

W lewym górnym rogu znajdują się gwiazdy: obszary działalności o wysokim udziale w szybko rozwijającym się rynku. Również i one są bardzo rentowne, lecz utrzymanie ich na takich pozycjach może wymagać dużej ilości pieniędzy, które trzeba im udostępnić. Trzeba zrobić wszystko, czego wymaga utrzymanie lub powiększenie udziału w odpowiednim rynku, bowiem jeśli z czasem tempo rozwoju rynku się zmniejszy, gwiazdy zamienią się w dojne krowy, a więc są cenne na dłuższą metę. Jeżeli jednak działalność typu gwiazdy zakończy się utratą udziału w rynku, do czego często dopuszcza się, kończy ona jako pies i ma dla firmy ograniczoną wartość.

Prawy górny róg obejmuje znaki zapytania (żbiki): działania o niskim udziale w rynku, który jednak charakteryzuje się szybkim wzrostem. Przyszłość takiej działalności jest niepewna, a decyzje inwestycyjne zarówno ważne, jak i trudne. Często inwestuje się w nie pieniądze bez żadnej gwarancji, że zostaną gwiazdami, a później dojnymi krowami. Czasem okazuje się, że inwestycje te są po prostu olbrzymim marnotrawstwem pieniędzy.

Pozycja w prawym dolnym kwadracie obejmuje działania na wolno rosnącym rynku przy małym względnym udziale. Teoretycznie działania takie nie są zbyt rentowne i nie są w stanie poprawić udziału w rynku, by przejść do ćwiartki dojnych krów. Czasami należy zrewidować procedurę wydzielenia tego segmentu działalności przez sprawdzenie poprawności segmentacji. Ze względów strategicznych nie należy wiązać zbytnich nadziej – atrakcyjność takiej firmy jest niska.

Macierz BCG krytykowana jest za zbytnie uproszczenia i dość duże ryzyko decyzji. Odpowiedzią firmy (BCG) było stworzenie pewnej odmiany macierz klasycznej tzw. macierzy diagnostyczno-projektowej, opartej na koncepcji przewagi strategicznej (konkurencyjnej). Posiada ona dwa wymiary, przy czym na osi OX znajduje się wielkość przewagi konkurencyjnej, a na osi OY liczba sposobów tej przewagi.

Istniejące na tej macierzy pola oznaczają:

  • rozproszenie, czyli wiele możliwych sposobów konkurowania, ale możliwość uzyskania tylko niewielkiej przewagi konkurencyjnej. Rynek takich produktów jest rynkiem łatwym (niskie bariery wej ścia i wyjścia), ale w zamian oferuje niewielkie i krótkotrwałe (liczna konkurencja) dochody. Przykładem są rynki produktów wymagających tylko niewielkich nakładów inwestycyjnych na B+R, czy inwestycje. Działając w tym obszarze często stosuje się strategie intuicyjne;
  • pole – specjalizacja, to działalność, gdzie istnieje wiele rożnych możliwości budowy przewagi konkurencyjnej, a więc i większe możliwości uzyskania znacznych wpływów. Istotne tu mogą być strategie bazujące na specyficznych zasobach firmy (np. pracownicy);
  • skala działania to obszar, w którym firma posiada niewiele możliwości i sposobów konkurowania, rekompensowanych jednak przez możliwości uzyskania znacznej przewagi działania. Konkurencja w tym obszarze ma najczęściej cechy strategii kosztowej lub strategii skali sprzedaży;
  • pat strategiczny, czyli niewielkie możliwości konkurowania, wynikające najczęściej ze specyfiki branży; również niewielkie potencjalne dochody. Wysokie nakłady i znaczne ryzyko nie jest rekompensowane przez równie wysokie dochody.

C.2. Macierz Wzrostu/Wzrostu (Growth/Growth Matrix)

Wykres ten służy do porównania wzrostu obrotów firmy w jednym zakresie produkcji lub obszarze działalności z całościowym wzrostem danego rynku, dzięki czemu można się przekonać, czy udział analizowanej firmy w rynku wzrastał czy malał, a w tym drugim przypadku – na czyją rzecz. Macierz wzrostu/wzrostu stanowi użyteczne uzupełnienie macierzy BCG.

Rys. 54. Macierz wzrostu/wzrostu. Wielkość kół odpowiada wielkości przychodów firmy.

Źródło: Koch R. “Strategia – Jak opracować i wprowadzić w życie najskuteczniejszą strategię. Przewodnik.”, wyd. Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1998, s. 203

Na osi pionowej odkłada się (najczęściej są to historyczne dane w okresie 3, 5 lat, ale mogą być również zmiany prognozowane) przeciętny roczny wzrost rynku, a na poziomej wzrost firmy w tym okresie. Jeżeli koło odpowiadające przychodom firmy leży poniżej przekątnej (firma C), tzn. wzrost firmy jest szybszy niż wzrost rynku. Położenie na przekątnej (firma B) wskazuje na jednakowy przyrost firmy i rynku, natomiast położenie powyżej przekątnej (firma A) przedstawia wzrost firmy mniejszy niż wzrost rynku i tym samym utratę udziałów w nim na rzecz firm, które znalazły się pod przekątną. Położenie środków wszystkich okręgów znajduje się na wspólnej linii poziomej odpowiadającej przeciętnemu wzrostowi rynku.

Koszty kierowania, obsługi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu

5/5 - (1 vote)

Koszty kierowania, obsługi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego zostały zakwalifikowane przez wytyczne UIC do kosztów infrastruktury.

Koszty te są kosztami wspólnymi linii i obejmują trzy poniższe grupy:

  1. koszty administracji kierowania ruchem, w tym personel opracowujący rozkłady jazdy oraz personel dyspozytury
  2. koszty obsługi ruchu, w tym personel ekspedycyjno – pociągowy, tj. zwrotniczy, dyżurni ruchu i nastawniczy
  3. inne koszty związane z bezpieczeństwem w tym SOK.

Powyższe koszty są potocznie określane jako inżynieria ruchu. Rozlicza się je na poszczególne linie i kategorie ruchu proporcjonalnie do liczby pociągom. Są one ewidencjonowane w kosztach ROS, tj. w służbie przewozów, a koszty administrowania ruchem są rejestrowane ponadto w kosztach Zarządu.

Poza ewidencją kosztów na odpowiednich stanowiskach kosztów dla celów opisanej metody rozliczania kosztów na linie niezbędne jest zaprowadzenie ewidencji mierników, takich jak:

  • czas pracy maszyn torowych i urządzeń,
  • liczba jednostek technicznych (w automatyce) przypadająca na daną linię, takich jak: komplet, aparat, urządzenie,
  • oraz wprowadzenie statystyki pracy eksploatacyjnej w bruttotonokm, pociągokm, pociągogodz. (czas jazdy pociągu, tzn. bez postojów).

Wszystkie wymienione uprzednio pozycje kosztów dotyczą obecnej struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa PKP. W nowej strukturze organizacyjnej powstałe sektory i piony będą miały przydzielany majątek trwały, którym będą samodzielnie dysponować i ponosić samodzielnie koszty jego utrzymania.

Wynika z tego, że muszą powstać nowe zakresy stanowisk kosztów dla poszczególnych sektorów względnie pionów, z przypisanymi im kodami stanowisk.

PODSUMOWANIE PRACY MAGISTERSKIEJ

  1. Prowadzona obecnie ewidencja kosztów infrastruktury kolejowej w Polsce ujmuje wszystkie elementy określone w dokumentach UIC.
  2. Sposób prowadzenia ewidencji kosztów umożliwia ich rozliczenie na linie w części określonej jako koszty bezpośrednie linii. Inne koszty tzw. pośrednie (łącznie z inżynierią ruchu) rozliczane są w przedsiębiorstwie PKP na linie w formie narzutu.
  3. W pracy zaproponowano metodę rozliczania kosztów pośrednich (tj. wspólnych i pozostałych) na poszczególne linie, bardziej precyzyjną od obecnie stosowanej. Istotą tej metody jest zastosowanie odpowiednich kluczy podziałowych dla danej grupy kosztów pośrednich w poszczególnych służbach. Wymaga to wprowadzenia zgodnej z proponowaną metodą ewidencji mierników oraz statystyki pracy eksploatacyjnej taboru na poszczególnych liniach.
  4. Oddzielenie funkcji przewozowych od zarządzania infrastrukturą spowoduje zmiany w dysponowaniu przydzielonymi środkami trwałymi, co znajdzie odzwierciedlenie w wykazie stanowisk kosztów, jak również w programie komputerowym obrachunku kosztów według linii.
  5. Określenie kosztów poszczególnych linii dla celów ustalenia opłat, wymaga przeprowadzenia analizy zmienności tych kosztów w zależności od podstawowych parametrów techniczno – eksploatacyjnych ruchu na poszczególnych liniach i stacjach.

Istnieje potrzeba stworzenia nowoczesnego systemu ekonomiczno – finansowego funkcjonowania kolei i poszczególnych sektorów.

Oszacowanie kosztów podstawowych elementów infrastruktury transportu kolejowego

5/5 - (1 vote)

Koszty wydziałowe, koszty pośrednie, koszty kierowania ruchem (inżynieria ruchu) oraz koszty zarządu, które są kosztami wspólnymi linii zostały na szczeblu DG PKP rozliczone na linie narzutem do kosztów bezpośrednich linii. Wielkości liczbowe ujęte w tablicy 3.1. są wynikiem takiego sposobu liczenia kosztów pośrednich dla linii.

W uprzednio podanej metodzie (punkt 2) zaproponowano, aby narzutem rozliczać  tylko koszty pozostałe, tj. koszty wydziałowe oraz inne pozostałe. Koszty pośrednie linii, tj. koszty wspólne (w tym koszty kierowania ruchem) należy rozliczać odpowiednimi kluczami podziałowymi (podanymi w opisanej metodzie).

W tablicy 3.2. zestawiono koszty utrzymania i eksploatacji dla kilku wybranych linii kolejowych. Średni koszt 1 km linii wynosił w 1996 roku 122,2 tys. zł. Charakterystyczna jest znaczna rozpiętość kosztów poszczególnych linii w stosunku do wielkości średniej. Linie o pierwszorzędnym znaczeniu (linia 138) mają relatywnie wyższe koszty utrzymania i eksploatacji w porównaniu z liniami o znaczeniu miejscowym (linia 036). Na zróżnicowanie kosztów linii wpłynęły również naprawy główne, które były ewidencjonowane w kosztach utrzymania. Od 1997 roku naprawy główne  zostały zakwalifikowane jako inwestycje ulepszające.

W tablicy 3.3. podano przykładowo nakłady inwestycyjne na modernizację na wybranych liniach kolejowych. Linie z literą E mają znaczenie międzynarodowe. Wielkość nakładów inwestycyjnych jest znacznie zróżnicowana, co wynika z długości poszczególnych linii i z założeń w zakresie modernizacji (zmiany potencjału przewozów, przystosowanie linii do podwyższonych prędkości, zmiany ciężaru pociągów, natężenia ruchu itd.).

Zestawienie pozycji kosztów bezpośrednich wspólnych i pozostałych

kod pozycji kosztów

nazwa pozycji kosztów

I. Koszty bezpośrednie linii

1. Utrzymanie linii kolejowych i obiektów

230

Podtorze

231

Tory

232

Rozjazdy

233

Inżynieryjne budowle kolejowe masywne

234

Inżynieryjne budowle kolejowe stalowe

235

Przepusty

236

Mury oporowe

237

Przejazdy

238

Rampy

239

Perony

240

Place naładunkowe i wyładunkowe

241

Sygnały i znaki drogowe

242

Inne budowle

2. Inne koszty linii

265

Grupy projektowe

266

Badania defektoskopowe szyn

267

Badania geometryczne toru

269

Zadrzewienie, zakrzewienie i żywopłoty

270

Leśne pasy przeciwpożarowe

271

Spawalnictwo nawierzchni kolejowej

272

Geodezja

549

Akcja odśnieżna

3. Utrzymanie budynków przy liniach

575

Nastawnie

577

Inne budynki przy linii kolejowej

587

Budynki automatyki i łączności

588

Budynki energetyki

II. Koszty wspólne

1. Utrzymanie maszyn i urządzeń torowych

250

Podbijarki do podkładów

251

Podbijarki do rozjazdów

252

Czyszczarki tłucznia

253

Zakrętarki wielowrzecionowe samojezdne

254

Profilarki tłucznia

255

Stabilizatory dynamiczne

256

Zgrzewarki do szyn

257

Wymieniarki podkładów

258

Żurawie szynowe

259

Dźwigi szynowe

260

Pługi odśnieżne

261

Defektoskopy

262

Wagony pomiarowe

2. Utrzymanie pojazdów szynowych

555

Pojazdy szynowe z napędem silnikowym

556

Pojazdy szynowe bez napędu silnikowego

III. Koszty pozostałe

1. Inne koszty pozostałe

264

Utrzymanie innych maszyn i urządzeń

551

Usuwanie skutków skażenia środowiska naturalnego oraz koszty jego zanieczyszczeń

553

Nadzór liniowy

554

Wagony techniczno – gospodarcze

557

Eksploatacja pojazdów transportu drogowego

558

Utrzymanie i naprawy pojazdów transportu drogowego

559

Inne koszty gospodarki samochodowej

567

Opłaty za korzystanie ze środowiska naturalnego

2. Koszty wydziałowe

201 – 205

Koszty administracji

206 – 212

Koszty ogólnoprodukcyjne

219 – 222

Koszty magazynowania materiałów

Koszty „podatki od nieruchomości” i „opłaty gruntowe” rejestrowane w kosztach wydziałowych, związane z linią powinny być zaliczone do kosztów bezpośrednich.

Koszty wspólne maszyn i urządzeń rozlicza się na linię proporcjonalnie do czasu pracy tych maszyn na danej linii.

Koszty wspólne pojazdów szynowych oraz wagonów pomiarowych i defektoskopowych rozlicza się na badany odcinek analogicznie jak koszty maszyn.

Koszty pozostałe dróg kolejowych dla linii ustala się według zasad wcześniej podanych.

Dla pogłębienia metody kalkulacji kosztów na linie podaje się poniżej klucze podziałowe kosztów na ruch pasażerski i towarowy.

Podział kosztów dróg kolejowych na ruch pasażerski i towarowy

Grupa ko­sztów wg „Zes­ta­wienia ..”

Rodzaj budowli

Rodzaj kosztów

Rodzaj miernika

1.

1.

1.

1.

I. Koszty bezpośrednie

I.1.

Podtorze

utrzymanie

Tory

brutto tkm

Rozjazdy

I.1.

Inżynieryjne budowle masywne

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Inżynieryjne budowle stalowe

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Przepusty

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Mury oporowe

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Przejazdy

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Sygnały i znaki drogowe

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Inne budowle

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

I.2.

Inne koszty linii

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

I.3.

Nastawnie

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Inne budynki przy linii kolejowej

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Budynki automatyki i łączności

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

Budynki energetyki

utrzymanie (bez amor­tyzacji)

poc-km

I.1.

Perony

utrzymanie z amortyzacją

100% ruch pasaż.

I.3.

Rampy

utrzymanie z amortyzacją

100% ruch towar.

Place naładunkowe i wyładunkowe

utrzymanie z amortyzacją

100% ruch towar.

I.1.

Tory

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Rozjazdy

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Inżynieryjne budowle masywne

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Inżynieryjne budowle stalowe

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Przepusty

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Mury oporowe

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Przejazdy

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

I.3.

Nastawnie

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Inne budynki przy linii kolejowej

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Budynki automatyki i łączności

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

Budynki energetyki

amortyzacja

poc-godz.
(bez postojów)

II. Koszty wspólne rozlicza się do bruttotkm

III. Koszty pozostałe rozlicza się do udziału kosztów bezpośrednich i wspólnych ruchu pasażerskiego i towarowego w ich kosztach razem dla linii