Cel ustalania wyniku finansowego

Głosuj na tę pracę

Cel ustalania wyniku finansowego nie ogranicza się do określenia czy przedsiębiorstwo osiągnęło zysk czy też doznało straty. Podczas sporządzania wyniku finansowego, a także po uzyskaniu efektu końcowego możemy się wiele dowiedzieć i wiele zaobserwować .

Wynik finansowy bowiem:

  • informuje w sposób syntetyczny o finansowym rezultacie działalności gospodarczej przedsiębiorstwa
  •  jest efektem decyzji ekonomicznych podejmowanych we własnym zakresie, na własny koszt i ryzyko przez przedsiębiorstwo
  • służy jako baza przy podejmowaniu optymalnych decyzji w zakresie bieżącego gospodarowania,
  • jest powszechnie uznanym i stosowanym miernikiem oceny działalności przedsiębiorstwa,
  • podlega weryfikacji sprawdzającej rzetelność i prawdziwość dokonanych ustaleń liczbowych
  •  pokazuje w jakiej sumarycznej wysokości kształtowały się przychody i koszty w minionym okresie
  • pokazuje jakie wyniki zostały osiągnięte podczas normalnej działalności gospodarczej, a jakie w wyniku operacji nadzwyczajnych
  • (zysk) jest składnikiem formuł służących do obliczania efektywności gospodarowania,
  •  jest wielkością ustalaną w rachunku strat i zysków,
  • informuje o realizacji bezpośredniego celu działalności przedsiębiorstwa
  • tzn.  o ilości i jakości produkowanych wyrobów i świadczonych usług, o tym czy istnieje odpowiednie zapotrzebowanie na wyroby i usługi oraz czy
  • znajdujące się w dyspozycji przedsiębiorstwa środki produkcji są wykorzystywane racjonalnie i efektywnie,
  • (zysk) jest głównym źródłem finansowania rozwoju i modernizację przedsiębiorstwa,
  • (zysk) jest źródłem tworzenia funduszy specjalnych dla przedsiębiorstwa i załogi,
  • (zysk) jest źródłem finansowania zadań ogólnospołecznych (oświata, ochrona zdrowia, ochrona środowiska),
  • (zysk) jest traktowany jako pieniężny odpowiednik wartości wytworzonego i zrealizowanego produktu czystego,
  • (zysk) jest bodźcem materialnego zainteresowania,
  • (zysk) odzwierciedla efekty w sferze produkcji, jak również w sferze obrotu
  • ma charakter wynikowy,
  • podlega statystyce państwowej.

Wynik finansowy jest odbiciem zmian w :

Þ  rozmiarach produkcji, obrotu,
Þ  poziomie kosztów własnych,
Þ  strukturze asortymentowej,
Þ  jakości produkcji,
Þ  stopniu realizacji sprzedaży,
Þ  poziomie cen.

Już na pierwszy rzut oka staje się jasne, jak ważnych informacji dostarcza rachunek strat i zysków adresatom zamknięcia rocznego. Dlatego jest on, według prawa gospodarczego, stałym elementem zamknięcia rocznego, z którego nie można zrezygnować.

Analiza SPACE

Głosuj na tę pracę

Wśród wielu decyzji strategicznych, jedną z podstawowych jest wybór rodzaju działalności (domeny działania, segmentów) opisywanych zwykle w kategoriach produktu i rynku. Dotyczą one głównie strategii ekspansji.

Jedną z metod jest metoda oceny pozycji konkurencyjnej i działalności firmy (Strategic Position and Action Evaluation) służąca do podejmowania decyzji o dywersyfikacji działalności firmy lub oceny poszczególnych jej domen (segmentów). Opis tej metody zaczerpnięto z [87 s. 167-175]. Procedura metody SPACE jest zbliżona do techniki SWOT.

Przestrzeń, w której identyfikuje się pozycję firmy, jest określona czterema wymiarami:

  • dwoma wewnętrznymi, dotyczącymi konkretnej firmy, tj.:
  • mocą finansową (FS),
  • przewagą (pozycją) konkurencyjną (CA),
  • dwoma zewnętrznymi, dotyczącymi otoczenia firmy, tj.:
  • siłą sektora (branży) (IS),
  • turbulencją (niestabilnością) otoczenia (ES).

Kolejne wymiary ocenia się stosując wybrany zestaw kryteriów nazywanych zmiennymi.

Siłę finansową firmy (FS) opisuje się za pomocą zmiennych:

  • zwrot inwestycji,
  • dźwignia (leverage),
  • płynność finansowa,
  • kapitał obrotowy, przepływ gotówki,
  • łatwość zmiany rynku,
  • ryzyko w przedsięwzięciu.

Przewagę konkurencyjną (CA) określa się za pomocą:

  • udziału w rynku,
  • jakości wyrobów,
  • cyklu życia wyrobów,
  • lojalności konsumentów,
  • wykorzystywania zdolności potencjału,
  • technologicznego know-how,
  • kontroli dostawców i dystrybutorów.

Stabilność otoczenia (ES) można identyfikować poprzez:

  • zmiany w technologii,
  • stopę inflacji,
  • zmienność popytu,
  • poziom cen wyrobów,
  • bariery wejścia na rynek,
  • intensywność konkurencji,
  • elastyczność popytową cen.

Siłę sektora (IS) można określać według:

  • potencjału wzrostu,
  • potencjału zysku,
  • stabilność finansową,
  • technologiczne know-how,
  • wykorzystania zasobów,
  • intensywności kapitału,
  • łatwości wejścia na rynek,
  • produktywności, wykorzystania potencjału.

Poszczególne wymiary stanowią półosie  prostokątnego układu współrzędnych:

FS

” 6
strategia strategia
konserwatywna agresywna
-6 6
1P (3, -2)
strategia strategia
defensywna konkurencyjna
-6
ES

Rys. 51. Układ współrzędnych SPACE.

Źródło: Krupski R. red. „Zarządzanie Strategiczne, koncepcje – metody”, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. O. Langego we Wrocławiu, Wrocław 1998, s. 170

Istotnym założeniem techniki SPACE jest przeciwstawienie sobie wymiaru siły sektora (IS) i pozycji konkurencyjnej firmy (CA) oraz stabilności otoczenia (ES) i siły finansowej firmy (FS). Intensywność tych wymiarów szacuje się według umownej sześciopunktowej skali, przy czym dla (IS), (FS) i wartość 1 stanowi ocenę najgorszą, a 6 najlepszą, natomiast dla wymiaru (CA) i (ES) -6 jest najgorszą, a -1 oceną najlepszą.).

Aby uwzględnić siłę wpływu zmiennych dobrze jest wprowadzić wagi (rangi) dla poszczególnych zmiennych, np. dla zmiennej „płynność finansowa” określonej siłą 5 można przyjąć dla przykładu wagę 0,25 i wówczas ważona ocena tej zmiennej wyniesie W (zm. „płynność finansowa”) = 1,25 dla wymiaru (FS). Zakłada się, że suma wszystkich wag dla jednego wymiaru wynosi 1,0, a całkowity wskaźnik dla danego wymiaru równa się sumie ocen ważonych każdej zmiennej – W (FS). Wartość współrzędnych dla każdego z wymiarów FS, IS, CA, ES oblicza się jako przeciętną wartość dla sumy punktów wymiarów wspólnych dla danej osi. Współrzędną na osi Y obliczamy jako:

Y = W (FS) + W (ES)

Do wyznaczenia współrzędnej na osi X posłużyć się trzeba następującym wzorem:

X = W (IS) + W (CA)

Otrzymany wektor kierunkowy w jednej z czterech ćwiartek ujawnia rodzaj wynikowej strategii.

W metodzie tej zakłada się, że niska pozycja konkurencyjna firmy może być rekompensowana wysoką atrakcyjnością branży i na odwrót, działanie w schyłkowej branży może być rekompensowana wysoką pozycją konkurencyjną w sektorze. Podobnie silne finanse firmy, stanowiące podstawowy zasób strategiczny, pozwalają dość swobodnie działać w warunkach wysokiej turbulencji otoczenia, a stabilne otoczenie nie wymaga dużych zasobów finansowych.

Podobnie jak w metodzie SWOT możliwe są następujące konfiguracje:

  1. W (FS) > W( ES) i W (IS) >W (CA)

Oznacza to, że firma jest mocna finansowo w warunkach konkretnie określonej stabilności (turbulencji) otoczenia i jednocześnie ma co najmniej średnią pozycję konkurencyjną w atrakcyjnej branży lub ma wysoką pozycję konkurencyjną w średnio atrakcyjnej branży. Właściwą strategią jest strategia agresywna. Typowe działania firm sprowadzają się do koncentracji na wybranych segmentach rynkowych (konieczne inwestycje w technikę i technologię).

  1. W (FS) > W (ES) i W (IS) < W (CA)

Oznacza to, że firma jest mocna finansowo w stosunku do danej turbulencji otoczenia , ale ma niską pozycję w średnio atrakcyjnej branży lub ma co najwyżej średnią pozycję w nieatrakcyjnej branży. Zalecana strategia w tej sytuacji to strategia konserwatywna. Najczęściej organizacje korzystają ze strategii penetracji rynku lub dywersyfikacji wertykalnej (dalsze poszukiwania okazji).

  1. W (FS) < W (ES) i W (IS) < W (CA)

Relacje te oznaczają, że firma jest zbyt słaba finansowo w stosunku w stosunku do turbulencji otoczenia i jednocześnie ma niską pozycję konkurencyjną w średnio atrakcyjnej branży lub ma średnią pozycję konkurencyjną w nieatrakcyjnej branży. Właściwą strategią w tej sytuacji jest strategia defensywna. W tym przypadku firmy dążą do zmiany branży i redukcji kosztów i rodzajów działalności.

  1. W (FS) < W (ES) i W (IS) > W (CA)

Oznacza to, że firma jest słaba finansowo w stosunku do istniejącej turbulencji otoczenia, ale ma przynajmniej średnią pozycję konkurencyjną w atrakcyjnej branży lub ma wysoką pozycję konkurencyjną w średnio atrakcyjnej branży. Zalecaną strategią w tym przypadku jest strategia konkurencji, która sprowadza się często do penetracji rynku, koncentracji na rynku celowym lub dywersyfikacji z pozyskaniem kapitału.

Metoda SPACE umożliwia wstępną identyfikację pozycji konkurencyjnej i jest stosowana najczęściej dla firm zdywersyfikowanych. Dzięki zastosowaniu wag dla poszczególnych zmiennych można zmniejszyć subiektywizm ocen. W metodzie, zakłada się milcząco, że firmy działają w sektorach dojrzałych.

Bilans

5/5 - (1 vote)

Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym.

Zawiera on wzajemnie powiązane dane wartościowe, charakteryzujące stan środków przedsiębiorstwa.

Specyficzną cechą bilansu jest odzwierciedlenie środków gospodarczych przedsiębiorstwa tylko w wyrażeniu wartościowym oraz dwóch organicznie powiązanych ze sobą przekrojów podziału majątku – według środków gospodarczych i pasywów.

Bilans ma układ zagadnieniowy, co znacznie ułatwia dokonywanie oceny, prawidłowości finansowania środków i źródeł ich pochodzenia. W ramach grupy występuje dalszy ich podział na podgrupy i pozycje sprawozdawcze.

Stosowany w praktyce układ bilansu na grupy i ujmowanie poszczególnych środków i źródeł ich finansowania w ściśle określonej kolejności nie ma charakteru przypadkowego. Przy grupowania A i P przyjmuje się kryteria ekonomiczne tj. aktywa SA ułożone wg rosnącego stopnia płynności, natomiast pasywa wg rosnącego stopnia wymagalności.

Obecnie stosowana metoda sporządzania bilansu jest tzw. metoda netto.

Polega ona na tym, że wybrane pozycje bilansowe pomniejsza się o odpowiednie wielkości je korygujące a nie wykazuje oddzielnie, np.:

Ø  Składniki aktywów pomniejsza się o odpisy aktualizujące ich wartość

Ø  Kapitał podstawowy pomniejsza się o należne kwoty na poczet kapitału oraz udziały własne do umorzenia

Ø  ŚT i WNIP wykazuje się po odjęciu odpisów umorzeniowych

Wynik finansowy, bez względu na jego wartość, wykazuje się zawsze w pasywach.

Szanse i zagrożenia przemysłu

5/5 - (1 vote)

Polska, po czasach socjalizmu dziedziczyła wadliwą strukturę przemysłu

charakterystyczną dla gospodarki źle rozwiniętej. Przemysł ten charakteryzował się między innymi nadmiernym udziałem gałęzi pierwszych faz przetwórstwa, tj. przemysłu paliwowo – energetycznego (węgla, paliw, energii) oraz przemysłu metalurgicznego (hutnictwa żelaza i metali nieżelaznych).Konsekwencją tego jest niedostateczny udział wyrobów fazy drugiej, zwłaszcza o wysokich i najwyższych wskaźnikach przetwórstwa, konkurencyjnych na rynkach światowych. Należy również wspomnieć o nadmiernym udziale tego sektora w PKB (40%) kosztem handlu (10%) i usług. Kolejną cechą jest istnienie znacznego marginesu produkcji niechcianej (produktów nieszkodliwych), wmuszonej odbiorcą. Zbyt duża ilość produktów standardowych, przestarzałych. To wszystko wpływa na zły stan polskiego przemysłu.

Konkurencyjność polskich towarów na rynkach Unii Europejskiej po roku 1990 opierała się głównie na: tańszej, ale względnie dobrze wykształconej sile roboczej, tańszych surowcach, tańszej energii wciąż jednak dotowanej przez państwo.

W handlu można odnotować ciągły wzrost głównie za przyczyną małych, prywatnych przedsiębiorstw, które rozwijają się bardzo dynamicznie. Tak więc większym problemem jest przyszłość wielkich przedsiębiorstw państwowych, które muszą być jak najszybciej zrestrukturyzowane, aby uniknąć bankructwa. Szczególnie trudna sytuacja czeka prawie cały przemysł ciężki oraz sektor energii, w którym dokonano pewnego postępu, niemniej jednak dalsza restrukturyzacja jest konieczna, szczególnie w sektorze gazowniczym. Potrzebne są dalsze wysiłki w zakresie: budowy wewnętrznego rynku energetycznego (dyrektywy w sprawie elektryczności i gazu), w tym dostosowanie monopoli; dostępu do sieci; kształtowania cen energii oraz ustanowienia właściwego i efektywnego mechanizmu regulacji; gotowości na właściwego i efektywnego mechanizmu regulacji; gotowości na wypadek zagrożeń obejmującej utworzenie obowiązkowych rezerw paliwowych; programu restrukturyzacji i interwencji państwa w sektorze paliw stałych oraz w zakresie podniesienia efektywności energetycznej.

Ważnym elementem w okresie przygotowawczym jest by w Polsce zasadniczo zredukowano rolę państwa w gospodarstwie. Już dzisiaj najlepiej sobie radzą przedsiębiorstwa sprawnie zarządzane, które mają dostęp do odpowiednich kapitałów, a są to firmy prywatne bądź też w ostatnim okresie sprywatyzowane. Po uzyskaniu pełnego członkostwa nawet te firmy, które zaopatrują rynek krajowy, przez otwarcie granicy zostaną zmuszone do walki o każdego klienta z konkurencja jaka się pojawi z zachodniej granicy. Może to uzdrowić polski handel, ale też słabsze polskie przedsiębiorstwa mogą mieć problemy z utrzymaniem się na rynku.

Z wielu powodów, choćby historycznych, położenia geograficznego, posiadanych zasobów, aktualny rozwój gospodarczy państw europejskich jest mocno zróżnicowany.

Zróżnicowany jest też – poziom życia społeczeństw, stopień uprzemysłowienia rozwiązania prawne, infrastruktura gospodarcza, a w tym także – rozwój i struktura małych i średnich przedsiębiorstw.

Właśnie między innymi to – bogactwo form i rozwiązań jest ważnym czynnikiem w konkurowaniu krajów Unii Europejskiej na rynkach światowych. Należy zatem sądzić, że tak już teraz, jak i w przyszłości ta forma przedsiębiorstw stanowić będzie źródło gospodarczych sukcesów Europy, a więc i Polski.

W warunkach gospodarki rynkowej oznacza to ogromną konkurencyjność w międzynarodowym współzawodnictwie, z jakim przyjdzie się zmierzyć naszym firmom.

Pamiętajmy jednak że konkurencyjność gospodarki jest wypadkową zarówno zachowań samych przedsiębiorstw, jak i państwa. Czyli uzależnione jest to od wykreowanej przez państwo polityki społeczno – gospodarczej, a także stopnia działań promocyjnych, pozwalających firmom sektora (MŚP) osiągnąć krótko i długookresową konkurencyjność.

W związku z powyższym możemy wymienić że po stronie szans mamy:

  • Powiększy się rynek zbytu przedsiębiorstwa o obszar Unii Europejskiej.
  • Szansa wzrostu sprzedaży.
  • Dostęp do najnowszych technologii przemysłowych.
  • Spadną podatki do poziomu krajów o najniższych stawkach w Unii.
  • Zwiększy się możliwość wyboru dostawców.
  • Wzrosną płace i popyt na produkty przemysłowe.
  • Wzrosną umiejętności techniczne kadry.
  • Firmy uzyskają certyfikaty i autoryzację na Unię Europejską.
  • Możliwość korzystania z Funduszy Strukturalnych w układzie regionalnym.
  • Rozwój produkcji i eksportu, zwiększenie innowacyjności w wyniku kooperacji z przedsiębiorstwami Unii.
  • Możliwość pozyskania brakującego w Polsce kapitału na finansowanie restrukturyzacji i rozwoju przemysłu, drogą do między innymi gwarantowanych przez państwo kredytów udzielanych przez instytucje finansowe Unii Europejskiej.
  • Możliwość dynamicznego rozwoju w Polsce niektórych działów produkcji należących do obszarów wysokiej techniki.
  • Polscy pracownicy uzyskają swobodny dostęp do europejskiego rynku pracy.

Ilekroć mówimy o zagrożeniach to należy wymienić:

  • Spadnie stopa zysku.
  • Zachodni kapitał wykupi najważniejsze polskie sieci dystrybucyjne.
  • Spadnie sprzedaż ze względu na wzrost konkurencyjności i działalność stanie się nieopłacalna.
  • Wzrośnie przewaga wielkiego przemysłu nad małymi i średnimi.
  • Kraje Unii Europejskiej będą w stanie narzucić Polsce niekorzystne rozwiązania finansowe.
  • Wzrośnie uzależnienie od banków europejskich.
  • Wysoki koszt restrukturyzacji, szczególnie przemysłów trudnych (górnictwo, hutnictwo, przemysł obronny).
  • Nastąpi zmniejszenie zatrudnienia w przemyśle.
  • Spadek tempa wzrostu produkcji przemysłowej w relacji do PKB.

Porównanie cech morfologicznych klasycznego i współczesnego cyklu

Głosuj na tę pracę

Wskutek działania mechanizmów gospodarki rynkowej, uruchomionych przez czynniki takie jak np. internacjonalizacja, wzrost znaczenia zakresu oraz efektywności polityki antycyklicznej, długookresowe przeobrażenia strukturalne; współczesny cykl koniunkturalny [1] [2]  znacząco różni się od klasycznego cyklu . Budowę oraz cechy morfologiczne współczesnych i klasycznych cykli koniunkturalnych przedstawia tabela numer 2. [3]

Tabela 2 Analiza porównawcza klasycznych i współczesnych cykli koniunkturalnych.

Budowa i cechy morfologiczne cyklu Cykl klasyczny Cykl współczesny
I. Budowa cyklu cykl czterofazowy: ożywienie, rozkwit, kryzys, depresja cykl dwufazowy: faza wysokiej i niskiej aktywności gospodarczej
II. Cechy morfologiczne cyklu

1. charakter punktów zwrotnych

 punkty zwrotne gwałtowne, ostre punkty zwrotne łagodne
2. Długość:
– fazy pomyślnej koniunktury 4-6 lat 2-3 lat
– fazy spadkowej koniunktury 4-6 lat 1,5-2 lat
– cyklu 8-12 lat 3,5-5 lat
3. Częstotliwość Niska wysoka
4. Amplituda
amplituda okresu pomyślnej amplituda fazy pomyślnej
– faz koniunktury zbliżona do koniunktury wyższa niż
amplitudy okresu kryzysowo- amplituda fazy niskiej
depresyjnego aktywności,
– cyklu bliska zeru dodatnia, rosnąca
5. Intensywność Wysoka niska
6. Charakter przebiegu Asymetryczny asymetryczny
7. Struktura – stosunkowo długie okresy – stosunkowo krótkie okresy
– czasowa opóźnień bądź wyprzedzeń opóźnień bądź wyprzedzeń
czasowych między zwrotami; czasowych między zwrotami;
– zależności stosunkowo – zależności stosunkowo
– podmiotowa proste o małej liczbie złożone o dużej liczbie
zmiennych zmiennych

Źródło: Barczyk R., Kowalczyk Z., Metody Badania Koniunktury Gospodarczej, Polskie Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1993, s. 28-30.

W 1958 r. znany amerykański ekonomista M. Friedman (ur.1912) po dokładnej analizie 18 cykli koniunkturalnych w Stanach Zjednoczonych po 1870 r., doszedł do wniosku, że najistotniejszy wpływ na działalność gospodarczą ma podaż pieniądza. Prowadzone wraz z A.J. Schwartz badania, stały się podstawą monetaryzmu, który stał się głównym paradygmatem ekonomii w latach siedemdziesiątych. Przekonanie o dominującym wpływie czynników pieniężnych (w tym zmian rezerw obowiązkowych) na wahania gospodarki w kolejnych latach rozwoju ekonomii miało znacznie mniejsze uznanie.[4]

Ponowne ożywienie w teorii cykli nastąpiło w latach siedemdziesiątych. W tym okresie narodziła się teoria równowagi rynkowej przy racjonalnych oczekiwaniach i niepełnej informacji R.A. Lucasa (ur. 1937). Teoria ta wniosła do ekonomii przekonanie o nieskuteczności oddziaływania na produkcję i zatrudnienie przez systematyczną politykę pieniężną, nawet w krótkim okresie. W teorii Lucasa charakterystyczne są elastyczne płace i ceny, które równoważą rynek, natomiast pieniądz i zakłócenia cenowe wpływaj ą na wahania produkcji i inwestycji.

Kolejnym przełomowymi momentami były w latach siedemdziesiątych tzw. szoki naftowe, które wpłynęły na rozwój teorii ekonomii. Od 1982 r. rozwijała się szkoła realnego cyklu koniunkturalnego, której przedstawiciele to: R.Barro, F.E. Kydland, E.C. Prescott, S. Rebelo.

Na początku lat osiemdziesiątych powstała teoria nierównowagi inwestycji i finansowej niestabilności Hymana P. Minsky’ego (1919-1996), która zakładała, że długie ekspansje tworzą nadmiar pewności, a niezdrowe praktyki finansowe, rosnące obciążenie długiem i brak płynności są bezpośrednimi źródłami załamania gospodarki.

Obecnie teoria cykli koniunkturalnych nie jest tak szeroko podejmowana w teorii ekonomii jak w latach ubiegłych. Mnogość teorii wyjaśniających cykliczność gospodarki znacząco wpłynęło na wyjaśnienie zjawiska w wielu aspektach i sprawiło, że zaczęto odróżniać współczesny cykl od klasycznego cyklu koniunkturalnego.

—

[1]   Orłowska R., Pangsy-Kania S., op.cit., s. 24.

[2]   Ibidiem, s. 25.

[3]   Ibidiem, s. 26.

[4] Wielki kryzys gospodarczy, największe załamanie gospodarcze świata w XX w. Objęło wszystkie kraje i dziedziny ich gospodarki. Przejawiało się długotrwałym i głębokim spadkiem produkcji przemysłowej, masowym bezrobociem, spowodowało poważne zmiany polityczne. Doprowadziło do ogromnej spekulacji akcjami, których wartość nominalna przekroczyła wielokrotnie ich wartość rynkową. Pierwszy krach na giełdzie nowojorskiej, tzw. krach na Wall Street, miał miejsce 24 października 1929, kiedy w sprzedaży znalazło się 13 mln akcji (ich wartość spadła wówczas o połowę). Nastąpiło obniżenie produkcji i masowe bezrobocie w USA (20%). Produkcja w 1932 stanowiła jedynie 46% produkcji z 1929. W tym samym okresie spadek produkcji w Niemczech wyniósł 47%, we Francji 31%, w Polsce 32%. Bezrobocie w Niemczech wynosiło 28%, w Polsce 26%, we Włoszech 20%. Kryzys dosięgnął także rolnictwo. W 1931 ogłosił swą niewypłacalność austriacki Kredit-Anstalt Bank. W 1932 niemal wszystkie banki amerykańskie zostały zamknięte.