Ocena możliwości inwestycyjnych dużego przedsiębiorstwa na przykładzie PKN ORLEN

Głosuj na tę pracę

Problemem poruszonym w mojej pracy jest ocena możliwości inwestycyjnych dużego przedsiębiorstwa, jakim jest Grupa Kapitałowa Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A..

         W rozdziale pierwszym zająłem się teoretycznymi zasadami zarządzania inwestycjami. Znajduje się w nim pojęcie, istota oraz klasyfikacje inwestycji. Wymieniłem tu rodzaje kierunków inwestowania i metody oceny efektywności inwestycji.

W drugim rozdziale przedstawiłem analizę stanu finansowo – gospodarczego PKN ORLEN S.A., oraz jej ogólną charakterystykę. Są tu wyniki działalności z przełomu lat 1997 – 99 opisane na podstawie „Dokumentu Informacyjnego” PKN ORLEN S.A.. Przedstawiłem tu przychody, koszty operacyjne oraz zyski przedsiębiorstwa. Miejsce swoje znalazł tu także opis płynności i zasobów kapitałowych, jak również nakładów inwestycyjnych.

         W rozdziale trzecim przeprowadziłem analizę kondycji finansowej przedsiębiorstwa i ocenę zamierzeń inwestycyjnych. Ocenę możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych oparłem na podstawie analizy wskaźnikowej, tzn. wskaźnika płynności finansowej, zadłużenia i zyskowności. W rozdziale tym można znaleźć także wewnętrzne i zewnętrzne czynniki istotne dla rozwoju Grupy PKN ORLEN S.A.

Rachunek zysków i strat

Głosuj na tę pracę

Drugim elementem sprawozdawczości jest rachunek zysków i strat. Zestawia się w nim elementy kształtujące wynik finansowy, a więc: przychody, koszty, zyski i straty nadzwyczajne oraz podatek dochodowy.

Ogólnie definicje elementów kształtujących wynik finansowy są określone w art. 3 ust. 1 pkt. 30 i 31 UoR w następujący sposób: przychodach i zyskach – rozumie się przez to uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli, kosztach i stratach – rozumie się przez to uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli.

Przez koszty i straty rozumie się uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadza do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli.

Przedstawione określenia przychodów, zysków, kosztów i strat SA zbieżne z interpretacja wyniku finansowego, wg której wynik finansowy informuje o zmianie kapitału własnego.

Wyróżnić można dwa warianty sporządzania rachunku zysków i strat:

Ø  Wariant porównawczy

Ø  Wariant kalkulacyjny

Rachunek zysków i strat sporządza się wg metody mieszanej , co oznacza, że niektóre procesy kształtujące wynik finansowy zestawia się wg metody brutto np.: przychody ze sprzedaży produktów oraz koszt wytworzenia sprzedanych produktów. Jednak pewne składniki ujmuje się metodą netto.

Wskaźniki płynności finansowej

Głosuj na tę pracę

Wskaźniki płynności finansowej charakteryzują zdolność firmy do terminowego regulowania zobowiązań. W ramach tej grupy najczęściej wykorzystywane w praktyce to: wskaźnik bieżącej płynności finansowej oraz szybki wskaźnik płynności finansowej.

Wskaźnik bieżącej płynności jest zdefiniowany następująco:

                           środki obrotowe

WBP =     ——————————————-

                   zobowiązania krótkoterminowe

Wskaźnik ten informuje o stopniu w jakim firma będzie w stanie spłacić bieżące zadłużenie, wyrażany jest jako mnożnik. Przyjmuje się, że wartość tego wskaźnika powinna oscylować w przedziale 1,5 – 2,0. jeżeli wartość tego wskaźnika jest niższa od 1,5 to fakt ten może oznaczać, że przedsiębiorstwo działa z dnia na dzień i może mieć kłopoty z regulowaniem zobowiązań krótkoterminowych. Natomiast jeżeli wartość wskaźnika jest powyżej 2,0, to również może świadczyć o niekorzystnych zjawiskach ponieważ przedsiębiorstwo utrzymuje zbyt dużo środków obrotowych w stosunku do wymagalnych zobowiązań ( nadmiar wolnych środków finansowych, które można było zainwestować w bardziej korzystne przedsięwzięcie ). Ponieważ w wartości środków obrotowych uwzględniana jest wartość zapasów wyrobów gotowych oraz materiałów i surowców, które nie zawsze mogą być szybko zamienione na gotówkę, często obliczany jest szybki wskaźnik płynności finansowej. Zdefiniowany jest on następująco:

środki obrotowe – zapasy

WSZP =       —————————————-

zobowiązania krótkoterminowe

Szybki wskaźnik płynności finansowej powinien oscylować w przedziale 1,2 – 1,5. Jeżeli szybki wskaźnik płynności jest niski, a bieżącej wysoki, może to oznaczać, że przedsiębiorstwo utrzymuje zbyt wysoki poziom zapasów lub ma problemy ze zbyciem gotowych towarów. Analizując różnice w poziomie tych wskaźników należy uwzględnić fakt, że w niektórych branżach wysoki poziom zapasów może być koniecznością spowodowanych ich specyfiką [6, s. 134].

Tabela 6.SKONSOLIDOWANY BILANS PRO FORMA
AKTYWA                                                                                                                1999               1998                1997
Majątek trwały 7749276 6520787 5301224
1. Wartości niematerialne i prawne 59812 36592 29630
2. Wartość firmy z konsolidacji 2328 1922 –
3. Rzeczowy majątek trwały 6945982 5846908 4719066
4. Finansowy majątek trwały 735842 632160 540563
– akcje i udziały w jednostkach objętych konsolidacją metod praw i własności 292743 277024 264269
5. Należności długoterminowe 5312 3205 11965

Majątek obrotowy

 3536826 2331213 2781729
1. Zapasy 2039031 1271887 1517931
2. Należności krótkoterminowe 1318511 790686 784799
3. Akcje (udziały) własne do zbycia – – –
4. Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 2219 28153 206358
5. Środki pieniężne 177065 240487 272641

Rozliczenia międzyokresowe

 291833 277033 121185
1. Z tytułu odroczonego podatku dochodowego 21786 – –
2. Pozostałe rozliczenia międzyokresowe 270047 277033 121185

Aktywa razem

 11577935 9129033 8204138

PASYWA                                                              1999       1998     1997

Kapitał własny 6327807 5590647 4954210
1. Kapitał akcyjny 525221 525221 525221
2. Należne wpłaty na poczet kapitału akcyjnego – – –
3. Kapitał zapasowy 3954153 3147873 2415695
4. Kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny 771211 799148 816743
5. Pozostałe kapitały rezerwowe 53542 53543 53501
6. Różnice kursowe z przeliczenia oddziałów (zakładów) zagranicznych – – –

7. Różnice kursowe z konsolidacji

 4 4 4
8. Nie podzielony zysk lub nie pokryta strata z lat ubiegłych 209358 377510 348794
9. Zysk (strata) netto 814318 687348 794252

Rezerwa kapitałowa z konsolidacji

 245 – 5511

Kapitał własny akcjonariuszy (udziałowców) mniejszościowych

 147245 118682 99119

Rezerwy

 707577 657789 563432

1. Rezerwy na podatek dochodowy

 102887 110352 25162
2. Pozostałe rezerwy 604690 547437 538270

Zobowiązania

 4236048 2637788 2452785
1. Zobowiązania długoterminowe

924947

 637225 700463

2. Zobowiązania krótkoterminowe

 3311101 2000563

1752322

Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów

 159013 124127 129081

Pasywa razem

 11577935 9129033 8204138

Źródło: Dokument Informacyjny PKN ORLEN S.A., [s. IV / 20].

WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI FINANSOWEJ:

Majątek obrotowy:

– r. 1999 –            3 536 826 tys. PLN

– r. 1998 –            2 331 213 tys. PLN

– r. 1997 –            2 781 729 tys. PLN

Zobowiązania krótkoterminowe:

– r. 1999 –            3 311 101 tys. PLN

– r. 1998 –            2 000 563 tys. PLN

– r. 1997 –            1 752 322 tys. PLN

W roku 1999

WBP = = 1,07

W roku 1998

WBP =1,17

W roku 1997

WBP = 1,59

WSKAŹNIK SZYBKIEJ PŁYNNOŚCI FINANSOWEJ:

Zapasy:

– r. 1999 –             2 039 031 tys. PLN

– r. 1998 –             1 271 887 tys. PLN

– r. 1997 –             1 517 931 tys. PLN

W roku 1999

WSZP = 0,45

W roku 1998

WSZP = 0,53

W roku 1997

WSZP = 0,72

W latach 1997 –99 wartość wskaźnika płynności bieżącej i szybkiej stale się obniżała, przy czym ich spadek nie był równomierny. W roku 1998 zobowiązania krótkoterminowe wzrosły o 14,2%, a wskaźniki bieżącej i szybkiej płynności finansowej spadły o 26,5%. Natomiast w roku 1999 zobowiązanie krótkoterminowe wzrosło aż o 65,5%. Wskaźnik bieżącej płynności spadł o 8,5% , a wskaźnik szybkiej płynności spadł o 15%.

Wskaźnik bieżącej płynności finansowej wskazuje, ile razy można spłacić zobowiązania krótkoterminowe majątkiem obrotowym wraz z rozliczeniami międzyokresowymi [9, s.106]. W przypadku firmy PKN ORLEN S.A. w badanym przedziale czasu najwyższą wartość osiągnął on w roku 1997, a mianowicie 1,59. oznacza to, że jej majątek obrotowy i rozliczenia międzyokresowe były warte 1,59 razy tyle, co zobowiązania. W kolejnych latach wskaźnik ten stopniowo zaniżał się, osiągając wartości w roku 1998 1,17 , a w 1999 r. najniższą 1,07.

Zestawienie wskaźników rentowności przedsiębiorstwa

5/5 - (1 vote)

Wskaźnik rentowności sprzedaży brutto odzwierciedla politykę cen przedsiębiorstwa oraz zysk, jaki generuje ono poprzez określoną wielkość sprzedaży. Wielkość wskaźnika rentowności sprzedaży brutto jest niezależna od stopy opodatkowania zysku. Jednak poziom wskaźnika rentowności sprzedaży brutto jest zdeterminowany strukturą zysku generowanego na poszczególnych rodzajach działalności przedsiębiorstwa. Zależy on od zysku osiąganego na działalności podstawowej, działalności finansowej, wyniku na pozostałej sprzedaży oraz od salda strat i zysków nadzwyczajnych.[1]

Tabela 5. Zestawienie wskaźników rentowności przedsiębiorstwa

Wskaźniki rentowności przedsiębiorstwa

L.p.

Wskaźniki rentowności sprzedaży

NAZWA

POSTAĆ

1.

wskaźnik rentowności sprzedaży brutto

zysk przed opodatkowaniem x 100 %

sprzedaż netto

2.

wskaźnik rentowności sprzedaży netto

zysk netto x 100 %

sprzedaż netto

Wskaźniki rentowności majątku

1.

wskaźnik zyskowności majątku ogółem

zysk netto x 100 %

ogólna wartość majątku

Wskaźniki rentowności zaangażowanych kapitałów własnych

1.

wskaźniki rentowności kapitału własnego

zysk netto x 100 %

kapitał własny

[Źródło: opracowanie własne na podstawie Finanse firmy, J. Kowalczyk, Warszawa 1998.]

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto zwany również wskaźnikiem zyskowności sprzedaży, a także wskaźnikiem marży zysku określa zdolność firmy do generowania zysku przez sprzedaż, czyli informuje on o udziale zysku w wartości sprzedaży. Innymi słowy wskaźnik ten mówi o tym, jaki procent zysku przynosi dana wartość sprzedaży.[2]

Im niższy jest ten wskaźnik, tym większa wartość sprzedaży musi być realizowana dla osiągnięcia określonej kwoty zysku. Natomiast im wskaźnik ten jest wyższy, tym wyższa jest efektywność poniesionych nakładów i osiągniętych dochodów. Wielkość optymalna tego wskaźnika zależy w dużym stopniu od rodzaju działalności i struktury sprzedaży przedsiębiorstwa, a przede wszystkim od długości cyklu obrotowego, tj. okresu upływającego między ponownymi wydatkami na określone transakcje, a inkasem należności za sprzedane produkty i towary. Na przykład z reguły niższa marża zysku realizowana jest na sprzedaży wyrobów stanowiących przedmiot codziennych zakupów przez klienta, a więc o stosunkowo krótkim cyklu obrotu, przy którym niższe są koszty zamrożenia kapitałów i mniejsza skala ryzyka.[3]

Badanie marży zysku przedsiębiorstwa w stosunku do lat poprzednich i norm gałęziowych pomaga ocenić efektywność przedsiębiorstwa, jego strategię cenową oraz pozycję konkurencyjną. Inwestorzy będą niechętni do inwestowania w przedsiębiorstwo o słabej zdolności wytwarzania dochodu, ponieważ to wpływa niekorzystnie na cenę rynkową akcji i przyszłe dywidendy spółki. Zaś wierzyciele będą stronić od spółek z ujemną zyskownością sprzedaży, ponieważ mogą nie otrzymać należnych im kwot. Podstawowym wskaźnikiem, wykorzystywanym do analizy rentowności ekonomicznej przedsiębiorstwa, jest wskaźnik rentowności majątku.

Wskaźnik rentowności majątku informuje o wielkości zysku netto przypadającego na jednostkę wartości zaangażowanego w przedsiębiorstwie majątku. Zatem wskaźnik ten mierzy zdolność aktywów firmy do generowania zysku, czyli pokazuje jak efektywnie firma zarządza swoimi aktywami.[4] Im wartość tego wskaźnika jest wyższa, tym korzystniejsza jest sytuacja finansowa firmy. Wiadomo przecież, iż aktywa są materialną bazą umożliwiającą przedsiębiorstwu prowadzenie działalności gospodarczej oraz osiąganie przychodów, a przede wszystkim zysków.[5]

Na wielkość powyższego wskaźnika wpływa szereg różnorodnych czynników, niekiedy o przeciwnych kierunkach oddziaływania. Rentowność majątku zależy więc od rentowności sprzedaży netto, czyli wielkości zysku zrealizowanego przy określonej sprzedaży jak również szybkości rotacji zaangażowanych aktywów.[6]

Zależność tę można zapisać równaniem:

Zysk netto

Aktywa ogółem

=

Zysk netto

Sprzedaż netto

x

Sprzedaż netto

Aktywa ogółem

rentowność aktywów  =  rentowność sprzedaży netto  x  rotacja aktywów.

Z powyższego równania można wysnuć wniosek, że taka sama rentowność aktywów może być wynikiem zupełnie różnej polityki sprzedaży wyrobów i usług: [7]

  • polityki ilości (niskich cen), charakteryzującej się niską zyskownością jednostkową, ale odpowiednio wyższą wielkością sprzedaży,
  • polityki jakości (wysokich cen), charakteryzującej się wysoką zyskownością i niską rotacją aktywów.

[1] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 104.

[2] L. Kopczyńska, op. cit., s. 6.

[3] W. Bień, Analiza sytuacji badanego przedsiębiorstwa w raporcie biegłego rewidenta, Rachunkowość 1994, nr 3, s. 117.

[4] W. Bień, Czytanie bilansu przedsiębiorstwa (dla menedżerów), Warszawa 1997, s. 84.

[5] W. Bień, Zarządzanie…, op. cit., s. 7.

[6] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 105.

[7] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 105.

Analiza techniczna, a analiza fundamentalna

5/5 - (1 vote)

Powszechnie przyjmuje się, że analiza fundamentalna powinna odpowiedzieć na pytanie: Co kupić. A kolei analiza techniczna ma udzielić odpowiedzi na dwa pytanie kiedy kupić i kiedy sprzedać. Należy zauważyć, że wielu analityków fundamentalnych pozytywnie wyraża się o roli, jaką na współczesnym rynku kapitałowym odgrywa analiza techniczna.

Połączona technika – analiza techniczna i analiza fundamentalna

Istnieje liczne grono inwestorów, w tym także profesjonalnych, którzy przy podejmowaniu określonych decyzji inwestycyjnych jednocześnie posługują się analizą techniczną jak i fundamentalną.

W tym, bowiem przypadku dobór walorów do portfela inwestycyjnego następuje najczęściej w dwu fazach:

  • Wybór wstępnej listy spółek spełniających określone kryteria fundamentalne np. pewna wysokość stopy dywidendy, odpowiednia wartość ratingu uznanej agencji ratingowej, stopa wzrostu rocznych przychodów netto ze sprzedaży w poszczególnych okresach obrachunkowych. Bardzo często ten etap określany jest mianem screeningu.
  • Przeprowadzenie analizy technicznej wykresów akcji wyselekcjonowanych w pierwszym etapie i podjęcie ostatecznych decyzji inwestycyjnych dotyczących zakupu lub sprzedaży akcji poszczególnych firm[1].

Zdecydowanym orędownikiem inwestowania na bazie analizy technicznej i fundamentalnej jest M. Chaikin twórca kilku powszechnie używanych oscylatorów.

Podobnie przeprowadza swoje inwestycje inny doskonale znany inwestorom T. De Marc, twórca jednego z najbardziej popularnych oscylatorów analizy technicznej – Ultimate oraz T. Dorsey, który kilkakrotnie w swojej pracy porusza problem istotności zagadnień rozwiązywanych przez analizę techniczną i fundamentalną. Wg niego w portfelu inwestycyjnym powinny znaleźć się tylko walory o silnych fundamentach, ale dobrane wg kryteriów analizy technicznej[2].

Także legendarny V. Sperandeo sugeruje posługiwanie się obiema połączonymi technikami: „Ci, którzy wkomponują tego rodzaju metody techniczne w szerszy system zawierający suchą i rozsądną ekonomiczną analizę fundamentalną oraz dokładne oszacowanie konkretnych akcji i towarów, wyjdą na tym zupełnie dobrze”. Jego zdaniem ortodoksyjni zwolennicy każdej ze szkół: czysto technicznej i czysto fundamentalnej, nie zarabiają wielkich pieniędzy.

W literaturze poświęconej analizie fundamentalnej spotyka się coraz częściej poglądy, że obecna cena akcji jest funkcją czynników fundamentalnych (tj. wewnętrznej wartości akcji WWA) i obecnej sytuacji na rynku akcji. Zauważmy, że ta druga zmienna nawiązuje do metod stosowanych przez analizę techniczną. Stanowi to istotny przełom we wcześniejszym stanowisku analityków fundamentalnych całkowicie odrzucających wskazania analizy technicznej.

[1] Borowski K., „Wyznaczanie punktów zwrotnych indeksu Wig przy pomocy wybranych metod analizy czasowej”

[2] Dorsey T., „Wykresy punktowo – symboliczne”, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 1998