Diagnoza stabilności finansowej i sytuacji dochodowej testem szybkim

A. BUDOWA UPROSZCZONEGO SYNDROMU DIAGNOSTYCZNEGO –STABILNOŚĆ FINANSOWA I SYTUACJA DOCHODOWA PRZEDSIĘBIORSTWA.

Uproszczony syndrom diagnostyczny sytuacji finansowej i dochodowej (SF, D) przedsiębiorstwa konstruujemy wybranych wskaźników charakteryzujących stabilność finansową i sytuację dochodową przedsiębiorstwa.(graficzny formularz nr 16)

Pełne pakiety opisujące szczegółowo stabilność finansową i sytuację dochodową przedsiębiorstwa zawarte są w czterech działach wskaźnikowej analizy ekonomicznej przedsiębiorstwa pod nazwą:

STABILNOŚĆ FINANSOWA (SF)STABILNOŚĆ FINANSOWA (SF)

Finansowanie

Płynność

SYTUACJA DOCHODOWA(SD)SYTUACJA DOCHODOWA(SD)

Rentowność

Sprawność

Pełny wykaz wskaźników opisujących każdy z wymienionych obszarów analizy stosownie do rozwoju przedsiębiorstwa zawierają formularze nr 17 A – D. Stanowią one syndromy diagnostyczne umożliwiające przeprowadzenie szczegółowej wymienionych obszarów metodą opracowaną przez Petera Kralicka.

Na potrzeby niniejszej pracy z każdego pakietu zostanie wybrany jeden główny wskaźnik reprezentujący cały podobszar diagnostyczny.

Z ośmiu wskaźników finansowania przedsiębiorstwa: wybrano wskaźnik W1 – udział kapitału własnego KW w kapitale ogółem (Kog), który obliczamy w procentach według formuły:

KW

W1 = x 100

Kog

Z pięciu wskaźników płynność finansowa przedsiębiorstwa wybrano wskaźnik W2 – zadłużenie przedsiębiorstwa, który obliczamy w latach ze wzoru:

KO – Sp

W2 = [w latach]

NF

gdzie:

KO – kapitał obcy = ZD + ZK

NF – nadwyżka finansowa = zysk netto + amortyzacja

Wskaźniki łącznie W1 i W2 odwzorowują w uproszczonym syndromie diagnostycznym sytuację finansową przedsiębiorstwa (SF).

Podobnie odwzorowujemy w uproszczonym syndromie diagnostycznym sytuację dochodową przedsiębiorstwa (SD).

Z czterech wskaźników szczegółowego testu rentowności aktywów przedsiębiorstwa wybieramy wskaźnik W3.

Jego wartość w procentach obliczamy z formuły:

WF + Od

W3 = x 100

Kog

gdzie:

WF – wynik finansowy – zysk przed opodatkowaniem

Od – odsetki od kapitału obcego

Kog – kapitał ogółem (pasywa)

Natomiast do odwzorowania w uproszczonym syndromie diagnostycznym sprawności funkcjonowania przedsiębiorstwa wybieramy z czterech wskaźników testu szczegółowego W4 – nadwyżka pieniężna – przychody roczne. Obliczamy go z zależności:

Np

W4 = x 100

Pr

gdzie:

Np. – nadwyżka pieniężna = zysk przed opodatkowaniem + amortyzacja

Pr – przychody roczne (fakturowe).

Z czterech zdefiniowanych wskaźników odzwierciedlających uproszczony syndrom diagnostyczny – sytuacja finansowa (SF) i sytuacja dochodowa SD przedsiębiorstwa można skonstruować syndrom SF i D w postaci grafo – analitycznej – zaproponowanej również przez Petera Kraliczka – Formularz nr .

Jak wynika z jego treści stanowi on uproszczony syndrom diagnostyczny szczegółowego syndromu diagnostycznego SF i D przedsiębiorstwa. Diagnozę szczegółowego syndromu diagnostycznego SF i D jest problemem samym w sobie i powinien być przedmiotem rozważania nie w diagnozie wstępnej przedsiębiorstwa a w diagnozie szczegółowej.

Ideę interesującego nas uproszczonego syndromu diagnostycznego przedstawia rysunek nr 6:

METODA ANALIZY WSKAŹNIKÓW TESTU SZYBKIEGO (MAWTS)DIAGNOZA SF i D GRAFO – ANALITYCZNY MODEL SF i DW1 SFW2W3 SDW4SYNDROM DIAGNOSTYCZNY NR 6 SF i DMETODA ANALIZY WSKAŹNIKÓW TESTU SZYBKIEGO (MAWTS)DIAGNOZA SF i D GRAFO – ANALITYCZNY MODEL SF i DW1 SFW2W3 SDW4SYNDROM DIAGNOSTYCZNY NR 6 SF i D

MDMD

Rysunek nr 6. Idea budowy syndromu diagnostycznego – stabilność finansowa i sytuacja dochodowa przedsiębiorstwa oraz jego diagnozy metodą analizy wskaźników testu szybkiego.

Uproszczony syndrom diagnostyczny SF i D ma wymiar uniwersalny umożliwiający diagnozowanie różnych przedsiębiorstwa dla których możliwe jest określenie wskaźników W1 – W4.

DIAGNOZA SYNDROMU DIAGNOSTYCZNEGO –STABILNOŚĆ FINANSOWA I SYTUACJA DOCHODOWA PRZEDSIĘBIORSTWA METODĄ ANALIZY WSKAŹNIKÓW TESTU SZYBKIEGO.

Skonstruowany syndrom diagnostyczny sytuacja finansowa i dochodowa przedsiębiorstwa – SF i D stanowi uproszczone odzwierciedlenie interesującej nas rzeczywistości jakimi są finansowanie, płynność, rentowność i sprawność przedsiębiorstwa. Jego diagnozowanie wskaźnikami testu szybkiego bazuje tylko na czterech wskaźnikach ale mimo to prowadzi do prawidłowych wniosków. Zastosowanie wszystkich wskaźników testu szczegółowego prawie nie zmienia ostatecznego wyniku testu szybkiego chociaż większa liczba wskaźników ma tę zaletę, że dokładniej mogą być rozpoznawane słabe strony lub szczególnie korzystne trendy rozwojowe przedsiębiorstwa.

Cztery wskaźniki (W1 – W4) zostały tak dobrane aby nie mogły zniekształcać rzeczywistości przez wzajemne wykluczanie się. Uwzględniają w szerokim zakresie potencjał informacyjny bilansu i rachunku wyników. Wykorzystanie tego potencjału jest zagwarantowane dzięki temu, że dla każdego z czterech analizowanych obszarów działalności przedsiębiorstwa (finansowanie, płynność, rentowność, sprawność) dobrany został odpowiedni wskaźnik. Wskaźniki te pozwalają w pełni na minimalizację zniekształceń odwzorowanej w syndromie SF i D rzeczywistości.

Analizując syndrom SF i D wskaźnikami W1 – W4 w ramach testu szybkiego diagnosta uzyskuje szereg informacji niezbędnych w racjonalnym zarządzaniu przedsiębiorstwem.

W1 – udział kapitału własnego w kapitale ogółem informuje o sile kapitału przedsiębiorstwa. Jest wskaźnikiem bardzo bogatym w informacje i nie podlega deformacjom. Powinien wynosić co najmniej 20% co zadowala zarówno dyrektorów banków jak i właścicieli przedsiębiorstw. W Polsce banki ze względu na wyższy poziom ryzyka żądają zwykle wyższego udziału kapitału własnego w kapitale ogółem z reguły nie mniejszego jak 30%. W kręgach bankowych dobrze widziane jest gdy kapitał własny wystarczy co najmniej na pokrycie strat za trzy kolejne lata deficytowe¹⁰. Wskaźnik ten często nazywany jest wskaźnikiem nasycenia kapitałowego. Dla różnych typów przedsiębiorstw np. przemysł, rzemiosło, handel hurtowy, przybierają odpowiednio wartości:

H – 20%; R – 22%, Hh – 15%

W2 – zadłużenie w latach informuje diagnostę o wielkości zadłużenia przedsiębiorstwa. Jest podobnie jak wskaźnik W1 bardzo bogatym w informacje pojemnym i podlegającym deformacjom. Jest wykorzystywany do diagnozowania kondycji ekonomiczno – finansowej przedsiębiorstwa. Informuje po ilu latach firma byłaby w stanie spłacić z własnych środków swoje długi. Pokazuje więc jak silna jest zależność przedsiębiorstwa od jego kredytodawców. Duże zadłużenie świadczy o dużym stopniu zależności ( i odwrotnie). W dobrze prowadzonym przedsiębiorstwie wskaźnik zadłużenia w latach jest nie mniejszy niż 5 lat, a w firmie bardzo dobrze zarządzanej wynosi nawet poniżej 3 lat. Stosownie do rodzaju przedsiębiorstwa – przemysł, rzemiosło, handel hurtowy, handel detaliczny przy dobrym zarządzaniu odpowiednio powinny być nie większe jak:

P< 4 lata, R< 5 lat, Hh < 6 lat i Hd < 8 lat

Łącznie W1 i W2 informują diagnostę o sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Najlepiej byłoby gdyby zarówno W1 i W2 otrzymałyby ocenę pozytywną (tabela kryteriów ocen i not).

Diagnozę sytuacji dochodowej przedsiębiorstwa analizujemy podobnie posługując się wskaźnikami W3 i W4.

Wskaźnik W3 – nadwyżka pieniężna (przychody roczne) obliczamy jako udział nadwyżek pieniężnych w przychodach rocznych wyraża zdolność przedsiębiorstwa do generowania nadwyżek finansowych. Dzięki nadwyżkom pieniężnym możliwa jest realizacja inwestycji, powiększanie zasobów, spłata długów i wypłata dywidendy.

Pojęcie nadwyżki pieniężnej – cahs flow może być interpretowane szeroko. Najprostszą formułę jej obliczania można przedstawić jako sumę zysku i amortyzacji.

Wskaźnik W3 dla poszczególnych rodzajów przedsiębiorstw:

P – 8%; R – 5%; Hh – 6%; Hd 5%

Wskaźnik W4 – rentowność kapitału ogółem informuje jak pracuje kapitał przedsiębiorstwa, jakie efekty zostały osiągnięte przez zaangażowanie w przedsiębiorstwie łączny kapitał (kapitał własny + kapitał obcy) nie zależnie od źródeł jego pozyskania. Im wyższy poziom tego wskaźnika, tym lepiej. Stosownie do rodzajów przedsiębiorstw wskaźnik W4 dla dobrych przedsiębiorstw powinien przybierać następujące wartości:

P – 9%; R – 10%; Hh – 9%; Hd – 10%

Dla dokonania kompleksowej diagnozy SF i D przedsiębiorstwa korzystamy z tabeli nr . wykorzystujemy w niej przedstawioną w niej skalę ocen. Umożliwia to przyporządkowanie każdemu ze wskaźników noty od 1 (bardzo dobrze) do 5 (zagrożenie upadłością). Ogólną diagnozę finansowania i dochodowości przedsiębiorstwa dokonuje się poprzez dodanie poszczególnych ocen i podzielenie tej sumy przez cztery. Dodatkowo oblicza się średnią ocenę sytuacji finansowej i sytuacji dochodowej.

W1 + W2

SF =

2

W3 + W4

SD =

2

Znając sytuację finansową i dochodową przedsiębiorstwa możemy sporządzić macierz decyzyjną w postaci:

SF +SD +    SF –SD -    SF –SD +    SF +SD -PLAN ROZWOJUPLAN NAPRAWCZYPLAN NAPRAWWCZYPLAN UPADŁOŚCIOWYSF +SD +    SF –SD -    SF –SD +    SF +SD -PLAN ROZWOJUPLAN NAPRAWCZYPLAN NAPRAWWCZYPLAN UPADŁOŚCIOWY

Analiza macierzy decyzyjnej umożliwia wypracowanie stosownej strategii rozwoju przedsiębiorstwa.