Wskaźniki oceny stopnia zadłużenia

5/5 - (2 votes)

Istotną grupę wskaźników charakteryzujących sytuację finansową firmy stanowią wskaźniki zadłużenia przedsiębiorstwa. Analiza stanu zadłużenia polega na określeniu udziału długu w finansowaniu aktywów firmy oraz badaniu relacji pomiędzy wielkością zysku a stałymi obciążeniami firmy z tytułu oprocentowania długu.[1]

Wskaźniki oceniające poziom zadłużenia przedsiębiorstwa przedstawia tabela 1.

1. Wskaźnik ogólnego poziomu zadłużenia informuje, jaki udział w całości aktywów stanowi zadłużenie, czyli udział zobowiązań (kapitałów obcych) w finansowaniu majątku przedsiębiorstwa.

Im wyższa jest wielkość wskaźnika, tym stopień zadłużenia firmy jest większy i odwrotnie. Im niższy poziom tego wskaźnika, tym sytuacja firmy jest korzystniejsza, z tego względu, że mniejszy jest udział kapitału obcego w finansowaniu działalności podmiotu.[2]

Zbyt wysoki poziom wskaźnika zadłużenia może podważyć wiarygodność finansową firmy. Zbyt niski poziom wskaźnika może świadczyć o niewykorzystaniu zewnętrznych źródeł finansowania dla zwiększenia korzyści finansowych firmy.

Według standardów zachodnich w firmie, w której nie została zachwiana równowaga między kapitałem obcym, a kapitałem własnym, wskaźnik ten powinien oscylować w przedziale 0,57 – 0,67.[3]

Tabela 1. Zestawienie wskaźników oceny stopnia zadłużenia przedsiębiorstwa

Wskaźniki oceny stopnia   zadłużenia przedsiębiorstwa

L.p.

Wskaźniki poziomu zadłużenia   przedsiębiorstwa

NAZWA

POSTAĆ

1.

wskaźnik   ogólnego poziomu zadłużenia

zobowiązania   ogółem x 100 %

aktywa   ogółem

2.

wskaźnik   zadłużenia kapitału własnego

zobowiązania   ogółem

kapitał   własny

3.

wskaźnik   zadłużenia długoterminowego

zobowiązania   długoterminowe

 kapitał własny

4.

wskaźnik   pokrycia zobowiązań długoterminowych rzeczowymi składnikami majątku

rzeczowe   składniki majątku trwałego

 zobowiązania długoterminowe

Wskaźniki zdolności   przedsiębiorstwa do obsługi długu

1.

wskaźnik   pokrycia obsługi długu I

zysk   brutto + odsetki

raty   kapitałowe + odsetki

2.

wskaźnik   pokrycia obsługi długu II

zysk   netto

raty   kapitałowe + odsetki

3.

wskaźnik   pokrycia zobowiązań odsetkowych

zysk   brutto + odsetki

odsetki

4.

wskaźnik   pokrycia obsługi kredytu z cash flow

zysk   netto + amortyzacja

rata   kredytu + odsetki

Źródło: M. Sierpińska, T. Jachna, Ocena przedsiębiorstwa według standardów światowych, Warszawa 2002.


[1] J. Czekaj, Z. Dresler, op. cit., s. 219.

[2] Finanse firmy, op. cit., s. 27.

[3] J. Ostaszewski, Analiza finansowa i wycena firmy według standardów EWG, Warszawa 1992, s. 53.

Wskaźnik rentowności majątku

5/5 - (1 vote)

Badanie marży zysku przedsiębiorstwa w stosunku do lat poprzednich i norm gałęziowych pomaga ocenić efektywność przedsiębiorstwa, jego strategię cenową oraz pozycję konkurencyjną.

Inwestorzy będą niechętni do inwestowania w przedsiębiorstwo o słabej zdolności wytwarzania dochodu, ponieważ to wpływa niekorzystnie na cenę rynkową akcji i przyszłe dywidendy spółki. Zaś wierzyciele będą stronić od spółek z ujemną zyskownością sprzedaży, ponieważ mogą nie otrzymać należnych im kwot.

Podstawowym wskaźnikiem, wykorzystywanym do analizy rentowności ekonomicznej przedsiębiorstwa, jest wskaźnik rentowności majątku.

1. Wskaźnik rentowności majątku informuje o wielkości zysku netto przypadającego na jednostkę wartości zaangażowanego w przedsiębiorstwie majątku. Zatem wskaźnik ten mierzy zdolność aktywów firmy do generowania zysku, czyli pokazuje jak efektywnie firma zarządza swoimi aktywami.[1]

Im wartość tego wskaźnika jest wyższa, tym korzystniejsza jest sytuacja finansowa firmy. Wiadomo przecież, iż aktywa są materialną bazą umożliwiającą przedsiębiorstwu prowadzenie działalności gospodarczej oraz osiąganie przychodów, a przede wszystkim zysków.[2]

Na wielkość powyższego wskaźnika wpływa szereg różnorodnych czynników, niekiedy o przeciwnych kierunkach oddziaływania. Rentowność majątku zależy więc od:

–       rentowności sprzedaży netto, czyli wielkości zysku zrealizowanego przy określonej sprzedaży

–       szybkości rotacji zaangażowanych aktywów.[3]

Zależność tę można zapisać równaniem:

zysk   netto

aktywa ogółem

=

Zysk netto

Sprzedaż netto

x

Sprzedaż netto

aktywa ogółem

rentowność aktywów = rentowność sprzedaży netto x rotacja aktywów.

Z powyższego równania można wysnuć wniosek, że taka sama rentowność aktywów może być wynikiem zupełnie różnej polityki sprzedaży wyrobów i usług:

  1. polityki ilości (niskich cen), charakteryzującej się niską zyskownością jednostkową, ale odpowiednio wyższą wielkością sprzedaży,
  2. polityki jakości (wysokich cen), charakteryzującej się wysoką zyskownością i niską rotacją aktywów.[4]

Trzeci aspekt badania rentowności przedsiębiorstwa dotyczy rentowności zaangażowanego kapitału własnego.

1. Wskaźnik rentowności kapitału własnego mierzy zdolność kapitału własnego do generowania zysku netto, czyli kładzie nacisk na zysk w stosunku do kwoty zainwestowanej przez akcjonariuszy. Dlatego wskaźnikiem tym interesują się przede wszystkim akcjonariusze.[5]

Wskaźnik zyskowności kapitału własnego określa stopę zysku, jaką przynosi inwestycja w dane przedsiębiorstwo.

Im wskaźnik wyższy, tym korzystniejsza ocena, ponieważ wyższa jest efektywność kapitału własnego, a to stwarza możliwości uzyskania wyższych dywidend oraz dalszego rozwoju podmiotu. Niski poziom tego wskaźnika nie będzie stanowił zachęty do inwestowania w dane przedsiębiorstwo, co może zagrażać dalszej jego egzystencji.[6]

Wskaźnik zwrotu kapitału własnego można przedstawić również przy pomocy iloczynu:

zysk netto

kapitał własny

=

Zysk netto

Aktywa ogółem

x

aktywa ogółem

kapitał własny

Wielkość tego wskaźnika zależy więc od:

–       efektywności produkcji wyrażonej zyskownością aktywów,

–       efektywności finansowej wyrażonej relacją aktywów do kapitału własnego.[7]

Wysokość wskaźnika rentowności kapitału własnego zależy między innymi od:

  • różnicy między wskaźnikiem rentowności kapitału całkowitego a stopą płaconych odsetek za pozyskiwanie kapitału obcego,
  • wskaźnika struktury kapitału, tj. udziału kapitału własnego w kapitale całkowitym.

[1] W. Bień, Czytanie bilansu przedsiębiorstwa (dla menedżerów), Warszawa 1993, s. 84.

[2] W. Bień, Zarządzanie…, op. cit., s. 7.

[3] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 105.

[4] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 105.

[5] R. Rutkowski, op.cit., s. 16.

[6] L. Kopczyńska, op. cit., s. 7.

[7] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 106.

Wskaźniki rentowności sprzedaży

5/5 - (1 vote)

Wskaźniki rentowności sprzedaży mogą być liczone jako rentowność brutto i netto, w zależności od kategorii zysku przyjmowanej do obliczeń.

Wskaźnik rentowności brutto może być obliczany jako:

  • relacja nadwyżki finansowej brutto do sprzedaży netto,
  • relacja zysku przed spłatą odsetek i opodatkowaniem do sprzedaży netto,
  • relacja zysku przed opodatkowaniem do sprzedaży netto.[1]

Tabela 5. Zestawienie wskaźników rentowności przedsiębiorstwa

Wskaźniki rentowności   przedsiębiorstwa

L.p.

Wskaźniki rentowności sprzedaży

NAZWA

POSTAĆ

1.

wskaźnik   rentowności sprzedaży brutto

zysk   przed opodatkowaniem x 100 %

sprzedaż   netto

2.

wskaźnik   rentowności sprzedaży netto

zysk   netto x 100 %

sprzedaż   netto

Wskaźniki rentowności majątku

1.

wskaźnik   zyskowności majątku ogółem

zysk   netto x 100 %

ogólna   wartość majątku

Wskaźniki rentowności   zaangażowanych kapitałów własnych

1.

wskaźniki   rentowności kapitału własnego

zysk   netto x 100 %

kapitał   własny

Źródło: opracowanie własne na podstawie Finanse firmy, praca zbiorowa pod redakcją J. Kowalczyka, Warszawa 1993.

Dwa pierwsze sposoby wykorzystywane są najczęściej do obliczania rentowności sprzedaży brutto w krajach wysoko rozwiniętych. Kategorie zysku przyjęte do jej obliczania pochodzą z rachunku wyników. W polskim rachunku wyników zysk brutto stanowi zysk przed jego opodatkowaniem i obliczony jest jako różnica pomiędzy przychodami ze sprzedaży, a kosztami uzyskania przychodów, skorygowana o straty i zyski nadzwyczajne.

1. Wskaźnik rentowności sprzedaży brutto odzwierciedla politykę cen przedsiębiorstwa oraz zysk, jaki generuje ono poprzez określoną wielkość sprzedaży.

Wielkość wskaźnika rentowności sprzedaży brutto jest niezależna od stopy opodatkowania zysku. Jednak poziom wskaźnika rentowności sprzedaży brutto jest zdeterminowany strukturą zysku generowanego na poszczególnych rodzajach działalności przedsiębiorstwa. Zależy on od zysku osiąganego na działalności podstawowej, działalności finansowej, wyniku na pozostałej sprzedaży oraz od salda strat i zysków nadzwyczajnych.[2]

2. Wskaźnik rentowności sprzedaży netto zwany również wskaźnikiem zyskowności sprzedaży, a także wskaźnikiem marży zysku określa zdolność firmy do generowania zysku przez sprzedaż, czyli informuje on o udziale zysku w wartości sprzedaży. Innymi słowy wskaźnik ten mówi o tym, jaki procent zysku przynosi dana wartość sprzedaży.[3]

Im niższy jest ten wskaźnik, tym większa wartość sprzedaży musi być realizowana dla osiągnięcia określonej kwoty zysku. Natomiast im wskaźnik ten jest wyższy, tym wyższa jest efektywność poniesionych nakładów i osiągniętych dochodów.

Wielkość optymalna tego wskaźnika zależy w dużym stopniu od rodzaju działalności i struktury sprzedaży przedsiębiorstwa, a przede wszystkim od długości cyklu obrotowego, tj. okresu upływającego między ponownymi wydatkami na określone transakcje, a inkasem należności za sprzedane produkty i towary. Na przykład z reguły niższa marża zysku realizowana jest na sprzedaży wyrobów stanowiących przedmiot codziennych zakupów przez klienta, a więc o stosunkowo krótkim cyklu obrotu, przy którym niższe są koszty zamrożenia kapitałów i mniejsza skala ryzyka.[4]


[1] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 103.

[2] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 104.

[3] L. Kopczyńska, op. cit., s. 6.

[4] W. Bień, Analiza sytuacji badanego przedsiębiorstwa w raporcie biegłego rewidenta, Rachunkowość 1994, nr 3, s. 117.

Powiązania ekonomiczne

5/5 - (3 votes)

Wynikami analiz finansowych zainteresowane są różne podmioty – na przykład banki. Przedsiębiorstwa bankowe zgłaszają zapotrzebowanie zarówno na analizy makroekonomiczne, jak i mikroekonomiczne, w tym analizy sytuacji finansowej obsługiwanych przez siebie klientów.[1] Banki są zainteresowane powiązaniami ekonomicznymi swoich klientów.

W konstrukcji siatki zależności przyczynowo – skutkowych w analizie wyniku finansowego wykorzystuje się także powiązania ekonomiczne. Największą wartością poznawczą ma ocena wyniku finansowego na tle wykorzystania czynników produkcji. Znane są metody dwu-, trzy-, i czteroczynników. Metodą uniwersalną, która kompleksowo oddaje zależność zysku na działalności operacyjnej od czynników produkcji jest metoda czteroczynnikowa. Metodą tą bada się wpływ na poziom zysku na działalności operacyjnej czynników ilościowych, a więc zmian w stanie zatrudnienia i w poziomie wyposażenia majątkowego jednego zatrudnionego oraz czynników jakościowych, nie wymagających często dodatkowych nakładów.[2]

Przedstawione powyżej sposoby analizy wyniku finansowego mają swoje zalety i wady. Wyniki tych metod uzupełniają się wzajemnie, naświetlają różne strony badanych zjawisk i wzbogacającą wartość poznawczą analizy finansowej w przedsiębiorstwie.


[1] M. Zaleska, Ocena kondycji finansowej przedsiębiorstwa przez analityka bankowego, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa 2012, s. 10

[2] L. Bednarski, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie przemysłowym, Warszawa 1987, s. 61 – 70.

Wyniki finansowe

5/5 - (1 vote)

Wyniki finansowe zależą bezpośrednio od zmian wewnętrznych i zewnętrznych warunków funkcjonowania firmy. Duże znaczenie ma tu zmienność żądań rynku, dotycząca ilości i asortymentu wyrobów kierowanych na ten rynek. Wyraża się ona zmianą liczby produktów i klientów zainteresowanych tymi produktami. Nie bez znaczenia jest też wdrażanie innowacji produktowych, które mają na celu uruchomienie produkcji nowych wyrobów zaspokajających różne potrzeby. Wyniki finansowe przedsiębiorstwa zależą również od zmienności dostaw surowców i materiałów, wyrażający się w zmianie ilości, jakości, terminowości i kompletności dostaw oraz dostawach nowych materiałów dotychczas nie wykorzystywanych, a także od zmienności wewnętrznych warunków funkcjonowania firmy pod wpływem innowacji procesowych, których efektem jest obniżka kosztów, polegających na doskonaleniu techniki i technologii wytwarzania oraz procesów zarządzania.1

Zazwyczaj wynikiem finansowym przedsiębiorstwa jest zysk. Uzyskanie maksymalnej kwoty zysku wymaga działań nakierowanych na osiągnięcie najwyższej możliwej sprzedaży albo ukierunkowanych na minimalizację kosztów. Kierunki te w warunkach wolnego rynku są jednakowo ważne, ale wymagają od jednostek gospodarczych dużych umiejętności i znacznego wysiłku.


1 M Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 156